प्रचण्डकि नातिनीलाई मन परेन आफ्नै बाजेको विचार

माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले दश वर्ष जनयुद्ध गरे बन्दकको बलमा । अनि हरेक नागरिकको हातमा बन्दुक भएमात्रै देशमा दीर्घशान्ति आउने बताउदैछन् । लाग्छ उनी विश्वकै युद्ध नायक हुन् । यसैले उनलाई बन्दुकको मोहले बेसरी च्यापेको छ । अनि देश परिवर्तनका लागि नैपालका सबै संरचना बदल्नपर्ने उनको भनाई पनि छ । चन्द्रसुर्य अंकित नेपालको राष्टिय झण्डा बदल्नुपर्छ भन्ने अभियानमा प्रचण्ड लागेका छन् । तर आफु जीवित छदै उनको तेश्रो पुस्ताले यो करा मान्न तयार छैन । झन्डा फाल्न खोज्ने आफ्नो बाजेको पार्टीको निर्णयलाइ गतिलो झापड लगाएकी रहिछिन !

तर भविष्यका पुस्ताले झन् प्रचण्डकौ युद्ध मोहलाई कसरी समर्थन गर्ला खै ?उनकै सहोदर नातिनीले गाएको यो राष्टिय गीतले प्रचण्डलाई नै नराम्ररी झापड हानेको छ । प्रचण्डकि छोरीकि छोरी स्मिताले नेपाललाई के भयो भनेर गाएको गीत तपाई पनि हेर्ने कि ? काठमाडौंको हनुमान ढोका संग्राहालय परिसरमा पहिलोपटक छायांकन गरिएको म्युजिक भिडियो हो यो ।

नातिनी ले हजुरबालाई प्रश्न गरेको जस्तो छ ,के नेपाली जनताले आशा गरेको नेपाल येही हो भनेर?    देशलाई माया गर्छु भन्ने तिमीहरुले माया गरेको खोइ येही हो भनेर ? अब हजुरबा ले के जवाफ दिने हुन , त्यो हेर्न पाए चै गजब हुने थियो

यस्तो थियो कोइराला र प्रचन्डविच सिंगापुरमा गोप्य सहमति

सिंगापुरमा कांग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइराला र एकिकृत माओवादीका अध्यक्ष प्रचन्डविच २५ मिनेट भएको कुराकानीको पुरा विवरण

प्रचन्ड : गिरिजाबाबु नमस्कार
गिरिजा : नमस्कार, लौ बसौं ।
प्रचन्ड : तपाईको स्वास्थ्य अहिले कस्तो छ ?
गिरिजा : पहिलाभन्दा बेटर छ ।
प्रचन्ड : गिरिजाबाबु अब एउटामध्यमार्गी राजनीतिक निकास निकाल्नु प¥यो ।
गिरिजा : मैले त तपाईलाई पहिले नै भनेको थिए अप्ठ्यारोमा पर्नुहुन्छ भनेर ।
प्रचन्ड : पार्टीगत निणर्नय पनि त लिनैप¥यो नी ।
गिरिजा : त्यसो भए अब के सोत बनाउनुभयो त ?
प्रचन्ड : तपाईले नै राख्नुभएको मध्यमार्गीनै राजनीतिक निकासको उपर्युक्त बाटो हो भन्ने ठहर गरेका छौं ।
गिरिजा : ठिक छ त्यसो हो भने म काठमाडौं आएपछि एउटा टुंगोमा पुगौला ।
प्रचन्ड : हैन गिरिजाबाबु अब ढिला गर्ने समय छैन । तपाईको उमेर स्वास्थ्यले पनि अप्ठ्यारो परिरहेको छ ।
गिरिजा : एउटा निष्कर्षमा पुगौं
प्रचन्ड : गिरिजाबाबु तपाई एउटा इतिहास कायम गर्नुहोस, हामी साथ दिन्छौं । तपाई राष्ट्रपति बन्नुहोस हामी सरकारमा जान तयार छौं । यसो भएमा राष्ट्रपतिको कदम पनि सच्चिएको देखिने हामीलाई पनि सजिलो हुने उपर्युक्त बाटो यही मध्यमार्ग हुनसक्छ ।
गिरिजा : यस विषयमा म काठमाडौं पुगेपछि छलफल गर्छु । सुशिल। रामचन्द र देउवाको साथ नदिन सक्छन यस विषयमा एउटा निष्कर्षमा जान सकिन्छ ।
प्रचन्ड : सरकार परिर्वतनको विषयमा चै के सोच्नुभएको छ ?
गिरिजा : अब राष्ट्रपतिलाई नै राजीनामा दिन लगाएपछि सरकार त स्वत ढल्दैन र ?
प्रचन्ड : देशी विदेशी चलखेल धेरै छ । के भन्न सकिन्छ र ?
गिरिजा : हामी अरुलाई मात्र दोष नदिउं तपाई हामी मिल्यौं भने दुनियाका कुनै तागतले केही विगार्न सक्दैन । अब ढुक्क हुनुहोस सरकारको नेतृत्व तपाईहरुले गर्नुहुन्छ ।
प्रचन्ड : यस अघिपनि गृहकार्य त गर्नैप¥यो नी ।
गिरिजा : त्यसो भए संसद अवरुद्ध खोलेर बजेठ पारित गर्न दिनुहोस । उच्चस्तरिय संयन्त्र बनाएर निर्णय तहमा पुग्नुपर्छ ।
प्रचन्ड : ठिक छ संसद खोलौला ।
गिरिजा : अरु म काठमाडौं फर्केपछि कुरा गर्नेछु ।

उपचारको बहानामा सुजाताको मनोरंजन

यसपालि पुर्वप्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोईराला थला परे । उपचार नेपालमा हुन नसकेर सिगापर जानुपर्यो त्यो पनि एअर एम्बुलेन्स चढेर । साच्चै नै कोईरालाको अन्तिम नै स्थिति रहेछ कि भनेर धेरैले सख काटे । धेरै नेपाली जनता भावविह्ल पनि भए । धन्य केहि भएन उनलाई यो हाम्रा लागि खुशीको कुरा हो । जब नेपाली राजनीति अप्ठ्यारोमा पर्छ कोईराला विरामी परिहाल्छन् । शायद देशप्रतिको गहिरो चिन्ताले पनि हुनसक्छ ।
कोईरालासंगै निजी चिकित्सकद्धय मनबहादुर केसी र जिजुनाथ पोखरेल भतिजा शेखर कोइराला स्वकीयसचिव शेखर थापा र निजी सुरÔाकर्मी महेन्द्र मरासिनी पनि संगसंगै गए एअर एम्बुलेन्स चढेर । छोरी सुजाता पनि के कम उनी पनि साथमै लागिन् आफ्ना पीताजीको उपचार गर्ने बहानामा । बजेट अभावमा सारा देश ठप्प थियो त्यतिबेला । तर सरकारले उनीहरु सबैको खर्च र उपचार समेत वेहोर्नेगरि दुई करोड रुपैयाको पोको पनि साथमै दिएर पठायो । जाजरकोट र दैलेखमा नेपाली जनताहरु जीवनजलको अभावमा मरिरहेको बेलामा गिरिजाप्रसादको उपचारका नाममा दुई करोड निकासा हन जायज हो र
गिरिजालाई नेपालमा उपचार हुन सक्ने थियो कि थिएन भन्ने कुरा नेपाली चिकित्सकको कुरा हो । नेपालमा रहेका अस्पताल र नसर्िग होमको कुरा हो । नेपालमा उपचार हुन नसकेर सिगापुर गएको भए त ठिकै हो गिरिजा राष्टिय व्यक्तित्व बनिसकेको कारण । तर नेपालका डाक्टर र अस्पताल गिरिजाप्रसाद कोईरालालाई उपचार गर्न नसकेपनि उनलाई लागेको रोगको उपचार गर्न चाहि सक्षम छन् जस्तो लाग्छ है । आदरणीय डाक्टरसाहेबहरुले यो कुराको जवाफ दिनुपर्यो होईन भने तपाईहरुले डाक्टरी पास गरेको सर्टिफिकेट जलाईदिए हुन्छ अनि नेपालका सबै नसर्िंग होम र अस्पताललाई मसान घाट बनाईदिए हुन्छ ।
फेरि उपचारको बहानामा गिरिजाकी छोरी सुजाता एवम् नेपाल सरकारकी उपपधान तथा परराष्टमन्त्री सुजाता कोईरालालाई सिगापुर गमन मनोरन्जन भ्रमण गएजस्तो भयो । उनले कहि नभएको जात्रा सिगापरमा देखाईन् । अर्थ मन्त्रालयले स्वीकृत नगर्दे परराष्ट मन्त्रालयको पैसा बोकेर उनी िसंगापर हानिएकि हुन् । उनी त्यहा रहँदाको विलासी जीवनले सबै चकित परे । संचारमाध्यमले उनका बारेमा दिएका जानकारीले हामीलाई समेत चकित तुल्याएको छ । सुजाताको त्यो विलासी जीवनचर्याले त्यहाँका सिगापुरेहरु नेपालीको आर्थिक हैसियत धेरै माथी उठेको सोचे होलान् । तर नेपालीको औसत कमाई दैनिक एक डलर भएको उनीहरुलाई कै थाहा शायद सुजातालाई त थाहा छैन होला । फेरि फेरि जिन्दगी आउदैन घुमेर भन्दै पिताको उपचारमा र सहयोग गर्नभन्दा विलासी होटल कार र खानपानमा समय विताईन् सुजाताले सिगापुरमा ।

नागरिक दैनिकमा आएको समाचार अनुसार कोईरालासंगै गएकाहरु आफैले सामान्य होटल खोजेर बसे भने उनी चाहि उपप्रधानमन्त्रीलाई स्तरीय होटल चाहिन्छू भन्दै िसंगापुरको महँगोमध्ये पर्ने डिलक्स होटलको पनि महँगो प्रेसिडेन्सियल स्विट मा बसिन् । होटल खर्च मात्रै उनको दैनिक १४ सय अमेरिकी डलर १ लाख ५ हजार रुपैयाँ थियो ।
होटलमात्र होइन सुजाताले भाडामा लिएको कारसमेत अत्यन्त विलासी शैलीको थियो । उनले संसारमै महँगोमध्ये पर्ने लेमोजिन कार भाडामा लिएर चढैकि रैछन् । कारको दैनिक भाडा करिब २ लाख रुपैयाँ रहेछ । तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र समेत शाहीकालमा रोयल्स रोयस र लेमोजिन कार झिकाउँदा विवादमा परेका थिए । होटलमा बस्दा र कार भाडामा लिएर चढ्न पर्दाको उनको विलासी जीवनलाई सम्झदा उनको अरु खानपानलगायत दैनिक खर्चसमेत कति महंगो भयो होला उनको लागि त राज्यको पैसा लुटको धन फुपुको श्राद्ध जस्तै भएको छ । उनले भारत पोर्चुगल र इजिप्ट भ्रमणका क्रममा भेटेका विदेशी समकÔीलाई आफ्नो नाम र पद लेखेर ५ लाख २६ हजार रुपैयाँ बराबरका चाँदीका प्लेट उपहार दिएर सबै विदेशीका सामु दानी बनेको प्रसंग नेपाली राजनीतिमा सेलाएको छैन ।
कोईरालाको उपचारमा भएको एअर एम्बुलेन्स उपचार उनका सबै सहयोगीको आतेजातेसहित सम्पुर्ण खर्च बेहोर्ने सरकारको निर्णयका कारण सिगापुर यात्राले कोईरालाको स्वास्थ्यमा सुधार आएपनि देश चाहि फेरि नराम्ररी थला परेको छ । आर्थिक मितव्ययीतामा मनपरी भएको छ । उनको यो कि्रयाकलापले सुजाता सरकारी ढुकुटीको दुरुपयोग गर्दै िसंगापुर सयर गर्न गएकी हुन् कि पिता सभापति कोइरालाको उपचारमा भन्ने प्रश्न पनि उव्जाएको छ ।
प्रचलित नियमअनुसार उपप्रधानमन्त्री र मन्त्रीले विदेश भ्रमणमा जाँदा २ सय ५० दैनिक भ्रमणभत्ता होटल तथा खाना खर्च तथा भ्रमण अवधिभरलाई ३ सय अमेरिकी डलर भैपरी खर्च पाउँदा रहैछन् । तर यो नियमले सुजाताको खर्चलाई धान्न सक्दैन । सुजाताको खर्चका विषयमा मन्त्रीपरिषद वैठकमा कुरा उठेपछि धेरैले विरोध पनि गरे । मन्त्रीपरिषद्मा व्यापक विरोध भएपछि उपप्रधानमन्त्रीको विलासी खर्चबाट उत्पन्न समस्या समाधान गर्न प्रधानमन्त्री अर्थमन्त्री र परराष्टमन्त्रीलाई जिम्मा दिएपनि सुजाताको खर्च बदर हुने सम्भावना कम छ । किनभने सुजाताको विषयमा औलो ठड्याउने साहस कसैको छेन । किनभने साथमा उनका पीता छन् । अनि साथमा माधव नेपालको सत्ता पनि छ । अलिकति तलमाथि हने वित्तिकै माधव नेपालको सत्ता धरापमा पछर््र । यसैले माधव नेपाल सरकारमा सहभागी दल सभासद र मन्त्रीपरिषद् सदस्यहरु कसैका अगाडि आाखाको किसंगर बन्न चाहदैनन् । सिडिओ कुटेर देशमा दण्डहिनता बढाएकि मन्त्रीलाई त उनले कारवाहि गर्न सकेनन् भने अरुको विरुद्धमा माधव नेपाललाई बोल्ने आँट होला
सजाता अहिले मात्रै होईन । अमेरिका भ्रमणका क्रममा समेत आर्थिक अनियमितता गर्न भ्याईन् । सुजाताले नेपाल अमेरिका आतेजाते हवाई खर्च भनेर तीन हजार डलरको बिल पेश गरेकि थिईन् त्यतिबेला । जवकि प्रधानमन्त्री नेपाल १५ सय डलरमा अमेरिका पुगेका थिए । अझैपनि राष्टिय ढिकुटीमाथिको यो ब्रम्हलुटलाई हामीले हेरेर मात्रै बसिरहने हो र यहाँनेर बाबुराम भट्टराई अर्थमन्त्री हुदाकौ प्रसंग कोट्याउन मन लाग्यो । उनी अर्थमन्त्री हुदा विदेश भ्रमण जादा दोहोरो खर्च काटेको र त्यसको शरुवात आफै अमेरिका आउँदाबाट गरेको कार्य प्रशंसनिय थियो । उनी अमेरिका जादा नियम अनुसार होटलमा बस्न पाउँथे । तर त्यो सुविधा उपयोग नगरि राजदुत निवासमा लत्रिए । कतार भ्रमणमा जादा पनि खर्चको लागि लगेको पेश्की रकम ८४४०० मध्येमा होटल खर्च आयोजकले नै व्यहोरेको भनि खर्च नभएको रकम ५९४२८ सरकारलाई फिर्ता गरेका थिए ।
यसअघि अर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डे टर्की गएका वेला दैनिक होटल खर्च दुई सय ८० तिरेका थिए । तर नियमबमोजिम दुई सय ५० डलर मात्रै सरकारी कोषबाट पाउने भएपछि उनले बाँकी ३० डलर गोजीबाट हाल्नुपरेको थियो ।
आफ्ना मान्छेको जीवनरक्षाका लागि राष्ट्रको ढिकुटी जति रित्याउनुपरे पनि पछि नपर्ने नेताहरुले िसंगापुरको जस्तै अस्पताल आफ्नै देशमा कहिले बनाउने होलान् हुन त यसअघि नेपाललाई िसंगापुरजस्तै बनाउने भाÈणचाहिँ धैरै नेताहरुले गर्दै आएका छन् ।
सुजाताले देशका विकराल समस्याहरुलाई विसे्रर गरिब नेपालीले तिरेको करमा लिमोजिन कार चढ्ने कुरा कदापी जायज होइन । मुलुक जब कमजोर र अस्थिर राजनीतिको शिकार बन्छ तब सुजाताजस्ता अयोग्य पात्रहरु देशको राजनीतिमा हावी हुन्छन् । अनि देश भ्रष्टहरुको चंगुलमा फसिरहन्छ । विरामी पीताको हेरचाह गर्नु हरेक सन्तानको कर्तव्य हो । तर बाबुको ख्याल गर्नभन्दा पनि सुजाता देशले धान्नै नसक्ने खर्चमा रमाईरहदा नेपाली मन क्ष्ाव्ध भएको छ यतिबेला ।सुजाताको यो कार्यले नेपालमा हुनेगरेका भ्रष्टाचारका पुराना किर्तिमानलाई समेत भत्काईदिएको छ ।
नेपालको स्वास्थ्यअवस्था कति नाजुक छ सबैलाई जगजाहेर भएकै कुरा हो ।कतिपय स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरुमा छानो पनि छैन वÈर्ामास खुला चौरमा चिसो भुईमा सुताएर उपचार गराईरहेको बाध्यता छ । तैपनि राज्यको ध्यान देशको राजनीतिलाई प्रभाव पार्ने आसेपासेहरुको चक्रमा घुमिरहेको छ । अझैपनि हामी गरीब नेपाली जनता कति महान् बन्ने कति धैर्यशील बन्ने अनि सधै दुःख कष्ट सहेर बस्दाबस्दै पनि उनै चक्र घुमाउनेहरुप्रति कति आशावादी हुने सोच्नुपर्ने बेला आएको छ । तर आशा मरिसकेको छैन । किनभने राज्यको सम्पत्तिमा ब्रम्हलट गर्ने सुजाता जस्ता मन्त्री मात्रै छैनन् खर्चलाई मितव्ययी गराउनुपर्छ भन्ने सुरेन्द्र पाण्डे र बाबुराम भट्टराईजस्ता अर्थमन्त्री पनि नेपालले पाएको छ । तर गरीब जनताकौ पसिनालै आर्जित गरेको कर अब देशका तिनै गरीब जनताका लागि हो कि तिनै सजाताहरुको भरणपोषण र मनोरंजनका लागि हो गम्भीर भएर सोच्नपर्ने बेला आएको छ ।

सुजाताले आफ्ना विरुद्ध आएको यो समाचारको खण्डन पनि गरेकि छन् । खण्डनसंगै नेपालका पत्रकार र पत्रिकाको स्तर नाप्ने न्यायाधिश पनि बनेकि छन् उनी । स्याटेलाईटले माईसंसारमा पनि यसबारेमा राम्रो टिप्पणी गरेका छन् । अनि नागरिकले त विशेष सम्पादकीय नै तयार पारेको छ । यो लेख समुन्द्रपारि डट कम र डिसि नेपाल डट कममा पनि आएको छ । 

कोइरालालाई क्यान्सर

बालकृष्ण अधिकारी

लामो समयदेखि बिरामी कांग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइराला क्यान्सरपीडित बनेको सम्भावना छ । चिकित्सकले क्यान्सरको आशंकामा फोक्सोको तल्लोभाग काट्न खोजेपछि कोइराला निमोनियाको मात्र उपचार गराएर फर्किएका छन् ।

कोइरालाका भतिजा डा. श्रीहर्षका अनुसार सिंगापुर ग्लिन इगल्स हस्पिटलका चिकित्सकले 'कोइरालालाई क्यान्सर लागेको संकेत गरेका थिए । तर, कोइराला भने आफ्ना दाजुहरू क्यान्सरको अपरेसन गर्दा 'गएको' भन्दै निमोनियाको मात्र उपचार गराएर फर्किएका छन् ।

फोक्सोको तल्लोभागमा पानी जमेपछि उपचारका लागि सिंगापुर गएका कोइरालालाई चिकित्सकले अपरेसन गरेर फोक्सोको पानी झिक्न सुझाव दिएका थिए । तर, उनले मानेनन् ।

कोइरालाका भतिजा श्रीहर्षले नयाँ पत्रिकासित भने, 'हाम्रो परिवारका धेरै सदस्यलाई क्यान्सर रोग लागेको छ । गिरिजाबाबुलाई पनि क्यान्सर लागेको डर छ ।'

श्रीहर्षका अनुसार चिकित्सकले गिरिजाप्रसादलाई भनेका थिए, 'तपाइं पाँच वर्षजति बाँच्नुहुन्छ, अक्सिजन लिनुपर्दैन, ज्वरो आएपछि औषधि खाइरहनुपर्दैन, त्यो चैं (फोक्सोको तल्लोभाग) काटिहाल्नुपर्छ । नत्र क्यान्सरको डर छ ।'

तर, यति भन्दा पनि गिरिजाप्रसादले अपरेसन गर्न मानेका छैनन् । 'मेरा दाजुहरू पनि अपरेसन गर्दा नै गए, अपरेसन गरेँ भने म पनि जान्छु,' उनले चिकित्सकलाई भनेको श्रीहर्षले बताए । यसरी अपरेसन नै नगरी गिरिजाप्रसाद फोक्सोमा भएको निमोनियाको मात्र उपचार गरेर सिंगापुरबाट फर्किएका छन् ।

रगतमा अक्सिजन कम भएर २४ कात्तिकमा गंगालाल हृयरोग केन्द्रमा भर्ना भएका कोइराला थप स्वास्थोपचारका लागि एयर एम्बुलेन्समार्फत थप उपचारका लागि २८ कात्तिकमा सिंगापुर गएका थिए । उनी ७ मंसिरमा उपचार गराएर स्वदेश फर्किएका थिए ।

चिकित्सकको सल्लाहअनुसार कोइरालाले निमोनिया र छातीको इन्फेक्सनका साथै एड्भान्स टेक्नोलोजीबाट शरीरका सबै अंगको परीक्षण गराएको बुझिएको छ ।

श्रीहर्षले कोइराला परिवारका अधिकांश सदस्यको क्यान्सर रोगबाट ज्यान गएको बताए । उनले कोइराला परिवारमध्ये गिरिजाप्रसाद कोइरालाकी आमा दिव्या कोइरालाका सन्तान सबैजसोको मृत्यु क्यान्सरबाट भएको हो । गिरिजाप्रसादलाई पनि यही डर छ ।

कृष्णप्रसादकी तेस्री तथा कान्छी श्रीमती दिव्याको कोखबाट जन्मिएको बिपी, केशव र तारणीप्रसादको क्यान्सरबाट मृत्यु भएको थियो । तारिणीकी छोरी कल्पनाको पनि क्यान्सरबाट मृत्यु भएको थियो ।

'कोइराला परिवारमा क्यान्सर वंशानुगत रोग बन्यो, बिपीलाई क्यान्सर भयो, तारिणी बुबालाई क्यान्सर भयो, केशव बुबालाई क्यान्सर भयो,' श्रीहर्षले भने, 'गिरिजाबाबुलाई अहिले निमोनिया छ नि, त्यो पनि क्यान्सरको डर छ ।'

गिरिजाप्रसादका बाबु कृष्णप्रसादले दोस्रो विवाह गरेकी धादिङकी मोहनकुमारी ट्टिकी सन्तान भने प्रायः दिमागको रोगबाट मृत्यु भएको थियो । उनका सन्तान मातृकाप्रसाद र उनका दुई छोराको मस्तिष्कको रोगले मृत्यु भएको थियो । त्यस्तै मोहनकुमारीकी नातिनी शैलजाको पनि पछिल्लो समयमा मस्तिष्कमै समस्या देखिएको थियो । मातृकाका छोरा विमल र सञ्जयको पनि निधन भइसकेको छ । श्रीहर्षले भने, 'मोहनकुमारीपट्टकिा सन्तानमा दिमागको रोग देखिएको छ भने दिव्यातिर क्यान्सर देखिएको छ ।'

कांग्रेस सभापति कोइरालको निजी चिकित्सक जगदीश अग्रवालले भने श्रीहर्षको भनाइ मित्थ्या भएको दाबी गरे । उनले गिरिजाप्रसादलाई क्यान्सरको कुनै संभावना नभएको दाबी गर्दै भने, 'कांग्रेस सभापतिलाई छातीको इन्फेक्सन र निमोनियाको समस्या छ, त्यत्ति हो । क्यान्सरको कुनै संभावना छैन ।' उनले कोइरालालाई चिकित्सकले अपरेसन गर्ने सल्लाह दिएको भन्ने भनाइसमेत झूटो रहेको दाबी गरे । उनले भने, 'यो सबै वाहियात कुरा हो ।'
सिंगापुरबाट फर्किएपछि गिरिजाप्रसादले छातीको इन्फेक्सन र निमोनिया कम गर्न नियमित थेरापी गरिरहेका छन् । कोइरालाको उपचारमा उनका निजी चिकित्सक अर्जुन कार्की र जगदीश अग्रवाल संलग्न छन् ।
गतवर्ष २२ मंसिरमा धनगढीबाट काठमाडौं फर्किने क्रममा विमानमै अस्वस्थ कोइराला सोही दिन अस्पताल भर्ना भएका थिए । उनलाई त्रिभुवन विमानस्थलबाट सीधै बाँसबारीस्थित सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्र ल्याई उपचार गरिएको थियो ।

सभापति कोइराला लामो समय लगातार धूमपान गर्नेलाई फोक्सोमा लाग्ने क्रोनिक ब्रोन्काइटिसबाट पीडित छन् । धूमपानका अम्मली ८६ वर्षीय कोइरालाले चार वर्षअगाडि मात्र चुरोट छाडेका थिए ।

http://www.nayapatrika.com/newsportal/cover_story/8394.html

श्रमजीवि पत्रकार ऐन लागू गराउँन कालो पहिरन लगाएर दवाब

यज्ञमूर्ति तिमिल्सिना/पाल्पा

देशमा जनताको पक्षमा निर्धारित समयमै संविधान निर्माण हुनुपर्छ भन्दै कसैले शिरदेखि पाउँसम्म कालो लुगा लगायो र दाह्री कपाल नै काटेन भन्ने सुन्दा धेरैलाई अचम्म लाग्न सक्छ । पाल्पाको पश्चिमाञ्चल एफएममा कार्यरत पत्रकार भोजराज भट्टराईले श्रमजीवि पत्रकार ऐन लागू हुनुपर्ने र देशमा निर्धारित समयमै संविधान निर्माण हुनुपर्ने मागसहित वित ६ महिनाभन्दा अगाडिदेखि कालो पहिरन लगाउँदै आएका छन् भने तानसेन बारुदखान टोलका राजेन्द्र आचार्यले बिगत एकवर्षदेखि दाह्रीकपाल नै काटेका छैनन् । १० वर्षे ससस्त्र द्धन्द्धबाट ठूलो क्षति बेहोरका आम नेपालीको पक्षमा नयाँ संविधान नबन्दा सम्म नेपालीहरुको सपना पूरा नहुने उनीहरुको भनाई छ ।
देशमा लोकतन्त्र र गणतन्त्रको जति नै कुरा गरेपनि जवसम्म नयाा संविधान बन्दैन तवसम्म आम नेपालीले सुखको अनुभूति गरेका हुदैनन् आचार्यले आइतवार दैनिकीसितको कुराकानीमा भने ।
रंगीविरंगी कपडा लगाएर हिड्ने उमेरमा शिरदेखि पाउासम्म कालो पहिरन लगाएर हिड्ने पत्रकार भोजराज भट्टराईको भने देशका सबै सञ्चारमाध्यममा काम गर्ने पत्रकारहरुले श्रमजीवि पत्रकार ऐन अनुसार सेवा सुविधा पाउनुपर्छ भन्ने माग छ । पाल्पाको पत्रकारितामा ६ वर्ष विताएका पत्रकार भट्टराईले दैनिकीसतको कुराकानीमा भने लागू नहुञ्जेल सम्म मैले यो पहिरन विरोध स्वरुप लगाइरहन्छु ।

http://dainikee.com/newsdetail-11638.html

चितवनमा सीमा सुरक्षा कार्यालय

रत्ननगर (चितवन) , २०६६ मंसिर १४ - चितवनको सीमा क्षेत्रको सुरक्षाका लागि जिल्लामा सीमा सुरक्षा कार्यालय स्थापना हुनेभएको छ ।
कार्यालय स्थापनाका लागि काम तीव्र अगाडि बढिरहेको सशस्त्र प्रहरी बल गढीमाई गण, भण्डाराले जनाएको छ । तराईका सीमाक्षेत्रमा छिमेकी मुलुकले अतिक्रमण गरिरहेका बेला चितवनमा सीमा सुरक्षाका लागि कार्यालय स्थापना गर्न लागिएको हो ।
चितवनमा सम्भावित अतिक्रमण तथा सीमा क्षेत्रमा हुने अपाराधिक गतिविधि रोक्न सीमा सुरक्षा कार्यालयको स्थापना हुन लागेको गढीमाई गण, भण्डाराका गणपति प्रहरी उपरीक्षक उत्तमराज थनेतले जानकारी दिए । दक्षिण चितवनको माडी क्षेत्र र त्यसनजिक जोडिएका भारतीय सीमा नाकामा अतिक्रमण भएको तथ्य सार्वजनिक भएपछि चितवनमा पनि सीमा क्षेत्रको सुरक्षा आवश्यक भएको हो ।
सशस्त्र प्रहरीको मातहतमा चितवनमा रहने सीमा सुरक्षा कार्यालयको मुख्य कार्यालय सदरमुकाममा रहने र अन्य कार्यालय सीमा क्षेत्रमा रहने बताइएको छ । चितवनका दक्षिणी भेगहरुमा प्रत्येक १० देखि १५ किलोमिटरको फरकमा पोस्ट राखिने जनाइएको छ । मुख्य कार्यालयमा प्रहरी उपरीक्षकसहित २ सय ३७ जनाको दरबन्दी रहने थनेतले बताए । कार्यालयका लागि अहिले आवश्यक सुरक्षाकर्मीहरुको छनोट प्रक्रिया चलिरहेको जानकारी दिइएको छ । सुरक्षाकर्मीको दरबन्दी पूरा भएपछि आउँदो माघ तथा ढिला भए फागुनदेखि कार्यालयको कामकाज सुचारु हुने बताइएको छ । दुई महिनाअघि बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले तराईका जिल्लाहरुमा सीमा सुरक्षा कार्यालय गठन गर्ने निर्णय गरेपछि चितवनमा पनि कार्यालय गठनका लागि कार्य सुरु भएको हो ।
सीमा सुरक्षा कार्यालयका लागि सरकारले ११ हजार ३ सय ८८ सुरक्षाकर्मीको दरबन्दीका लागि स्वीकृत दिएको छ । जसमा पहिलो चरणमा पाँच हजार ४ सय ८१ दरबन्दी तयार भइसकेको सुरक्षा स्रोतले जानकारी दिएको छ । यसअघि तराईका अन्य १८ वटा जिल्लामा सीमा सुरक्षा कार्यालय स्थापना भइसकेको छ ।

सुनको भाउ बढेर के भो ? जनतालाई खाने नुन छैन नि

राजेन्द्र नाथ 

नेपालगन्ज, २०६६ मंसिर १२ - राजधानीमा सुनको भाउ अकासिएको छ । कणर्ालीवासीलाई भने सुनभन्दा नुन किन्न हम्मे परेको छ । नुन नहुँदा महिनौंदेखि अलिनै खान बाध्य छन् ।
दुई दिन पैदल हिँडेर नुनका लागि मुगु सदरमुकाम आएका सोरुकोटका रूपसिंह कामीले 'सिफारिस' गरिदिन धेरैलाई हात जोडे । तर अझै पाएका छैनन् । '४/५ सय खर्च गरेर होटलमा बस्दा पनि एक पोका नुन पाउन मुस्किल पर्छ,' उनले भने । सरकारी सहुलियतको नुन सदरमुकाम नपुग्दा सर्वसाधारण हैरान छन् । 'सुन किन्न सकिएला तर नुन किन्न सकिएन,' कामीको गुनासो छ । कणर्ालीका जिल्लाहरूमा नुन पाउन 'पहुँचवाला' हुनुपर्छ । स्थानीयवासी नुनका लागि भनसुन गर्न बाध्य छन् । वर्ष दिनयता स्थानीय राजनीतिक दलको सिफारिसमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले नुनको कोटामा तोक लगाउने गरेका छन् । नुनमा तोक लगाउने काम पाएकाले दलका नेताहरूको 'रवाफ' छुट्टै छ । 
व्यवस्थापन जिम्मा पाएको नेपालगन्जस्थित नेपाल साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको गोदाममा भने नुन थन्किएको छ । तर सञ्चारकर्मीलाई सूचना दिन तथा तस्बिर खिच्न रोक लगाइएको छ । 'सूचना लिन र तस्बिर खिच्न विभागको पूर्वस्वीकृति लिनुपर्छ,' बिहीबार निमित्त कार्यालय प्रमुख मनोज चौधरीले कान्तिपुर संवाददातासँग भने । कणर्ालीका मुगु, डोल्पा लगायत जिल्लाका सीडीओको मुख्य काम जिल्लाको प्रशासन र शान्तिसुरक्षामा भन्दा नुन, चामल वितरणमा केन्दि्रत छ । 'नुन वितरणले टाउको दुखाएको छ,' मुगुका प्रजिअ केशरबहादुर केसीले भने ।
नुन सर्वसाधारणको पहुँचबाट टाढा हुँदै गएको छ । जिल्लाका टाठाबाठाले नुन समस्यामा नै राजनीति गर्न थालेका छन् । नेपालगन्जस्थित साल्ट ट्रेडिङका कर्मचारीका अनुसार नुन राजनीतिमा मुछिँदा धेरै कर्मचारीको सरुवा भएको छ र बढुवा रोकिएको छ । नेपालगन्ज र सुर्खेतजस्ता सुगम ठाउँबाट त्यता जानेहरू आफन्तलाई नुन  'कोसेली' लैजान्छन् । केही वर्षअघिसम्म त्यहाँ बसेका ती कर्मचारीले सुनाए, 'नुन पाएपछिको खुसी वर्णनै गर्न नसकिने हुन्छ ।' नुन र चामलकै राजनीति गरेर धेरै नेताले चुनाव जितेका छन् । मुगुका भिई, फोतु, नार्थपु, जिमा, रारा, कालै, धैनकोट, खमाले, सेरी, गम्था, श्रीकोट, कोटडााडा, सुकाढिक, कोटडााडा, ह्याङलु, माङग्री, पुलु, डोल्फुलगायत गाविसबासी एक वर्षदेखि अलिनै खाँदै आएका छन् । साल्ट ट्रेडिङ कार्यालय मुगुका प्रमुख प्रवीणजंग शाहले भने, 'आफ्नै हिसाबले वितरण गर्न पाइँदैन, राजनीतिक दबाब खेप्नुपर्छ  ।'
नुनकै विषयमा साल्ट ट्रेडिङ कार्यालयका पूर्वप्रमुख मुनबहादुर शाहीलाई बाजुरा सरुवा गरिएको कर्मचारीहरू बताउँछन् । नेपालगन्जमा भारतबाट आयात गरिएको १ लाख मेटि्रकटन नुन खराब भएको उजुरी अख्तियारमा परेपछि अनुसन्धान चलिरहेको छ । अख्तियार टोली दुईपटक आइसकेको कार्यालय स्रोतले जनाएको छ । नुनमा अनियमितताबारे समाचार आएपछि कार्यालयले सूचना र तस्बिर लिन रोक लगाएको स्रोतको भनाइ छ ।
डोल्पामा पनि सुनभन्दा नुन मूल्यवान बनेको त्यहाँस्थित संवाददाताले जनाएका छन् । नुनमा राजनीतिक दलहरूको चलखेल तीव्र छ । चार दिन हिँडेर नुन लिन सदरमुकाम दुनै पुग्ने सर्वसाधारण सिफारिसका लागि दलका कार्यालय रुँगेर बस्ने गरेका छन् । 'भोकमरी हुँदा नजिकै अन्न पाइन सक्छ । तर नुन न सरसापटी पाइन्छ, न उत्पादन नै हुन्छ,' ३५ किलोमिटर टाढा पहाडा गाविसबाट सदरमुकाम आएका मनबहादुर केसीले भने ।

१० रुपैयाँमा पाइने  एक किलोग्राम नुन लिन सदरमुकाम आउँदा खान र बस्न हजार रुपैयाँभन्दा बढी खर्च भएको उनले बताए  । कर्पोरेसनले पर्याप्त नुन नभएको भन्दै नदिएपछि सर्वसाधारण सिफारिसका लागि दलहरूलाई गुहार्न बाध्य छन् । उनीहरूले दुनै आएका बेला २/४ किलोग्राम नुनको सिफारिस गराएर जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट नुनको कुपन उपलब्ध गर्ने गरेका छन् । सिफारिसमा नुनको कुपन पाउने भएपछि दलहरूका कार्यालयमा घुइँचो लाग्ने गरेको छ । 'सिफारिस नगरौं भने एक किला नुन उपलब्ध नगराउने भन्छन्, सिफारिस गरे भीड लागेर दिक्क पार्छन्,' माओवादीका उपप्रमुख रामलाल विकले भने ।

http://www.ekantipur.com/kantipur/news/news-detail.php?news_id=5296

उनासी वर्षमा छोरा जन्माए धनवीरले

श्री स्वस्थानी कथामा शिवशर्मा ब्राह्मणले सात वर्षीया गोमासँग विवाह गरेर ८० वर्षको उमेरमा सन्तान लाभ गरेको त धेरैलाई थाहा छ तर म्याग्दीका एक वृद्धले भने यो कथालाई वास्तविकतामै परिणत गरेका छन् । 

हालै समबहादुर पुनलाई जन्माएका चिमखोला गाविस-४ का ७९ वर्षीय धनवीर पुन र ४० वर्षिया सान्देवीको जोडीले श्री स्वस्थानी कथाको यो प्रसङ्गलाई यथार्थमा परिणत गरेका हुन्। समबहादुर धनवीरका आठौँ र सान्देवीको चौथो सन्तान हुन् ।
पुन दम्पतीले असोज १६ गते जन्मिएका समबहादुरको हिजो गाविस कार्यालयमा जन्मदर्ता गरेको गाविस सचिव नगेन्द्रप्रसाद गौतमले जानकारी दिए।
छ वर्षअघि पहिलो र दोस्रो श्रीमतीको मृत्युपछि सान्देवीसँग तेस्रो विवाह गरेका धनवीरले ७९ वर्षमा आफ्नो सन्तानको रहर पूरा भएको बताए। धनवीरसँग सान्देवीले दोस्रो विवाह गरेकी हुन्।
उनँका जेठा छोरा लालप्रसाद ५९ वर्षको हुनुहुन्छ । बुढेसकालमा आपुूहरुको स्याहारसुसार गर्ने कोही नभएकाले ७९ वर्षको उमेरमा सन्तानको चाहना गरेको धनवीरले बताए।
‘हुर्किएका सन्तानले हाम्रो संरक्षणमा ध्यान दिएनन्’, धनवीरले भने- ‘बुढेसकालको सहाराका लागि यो सन्तान जन्माएका हौँ ।’
बेलायती सेनाका पूर्व सैनिक धनवीरले चिमखोलास्थित अमर माविमा २६ वर्षसम्म अध्यापन पनि गर्नुभएको थियो।

तर धनवीरकि श्रीमतीले माईतबाटै छोरा दाईजो ल्याएकि त होईनन्  ? गाउँलेले प्रश्न गरेका छन् है ।
 

चितवन निकुञ्जमा सेनाको गोली लागी एकको मृत्यु

चितवन, मङ्सिर १३। नेपाली सेनाको गस्ती टोलीको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा कारबाहीमा एक काठ तस्करको मृत्यु भएको छ।
गस्ती गएको सेनामाथि निकुञ्जभित्रै ढुङ्गामुडा गर्न थालेपछि जवाफी कारबाहीमा गोलीलागेर पूर्वी चितवन कुमरोज–८ का स्थानीय २८ वर्षीय राजकुमार दराईको घटनास्थलमै मुत्यु भएको निकुञ्जले जनाएको छ।
आत्मरक्षाका लागि उनलाई गोली चलाउन बाध्य भएको निकुञ्जको सेनाले जनाएको छ। हिजो कारबाही गरिएको भए पनि चुरेपहाडमा घटना भएकाले सूचना ढिला गरी आज मात्र जानकारीमा आएको हो।
कारबाहीमा अन्य कुमरोज–९ का वुद्धि दराई र रामनन्दे दराई पक्राउ परेको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत नरेन्द्रमान बाबु प्रधानले जानकारी दिनुभयो। उनीहरुलाई काठ काट्दै गरेको अवस्थामा फेला पारिएको हो।
काठ काट्ने क्षेत्रमा उनीहरुले प्रयोग गरेको खाद्यान्न सामग्री र सुत्न बस्न प्रयोग गरिने लत्ताकपडासमेत पक्राउ गरिएको स्थलगत अध्ययनका लागि पुग्नु भएका निकुञ्जका सहायक संरक्षण अधिकृत लालबहादुर भण्डारीले जानकारी दिनुभयो। छ जना तस्कर रहेको भए पनि अन्य तीन जना भने भाग्न सफल भएको निकुञ्जले जनाएको छ।
निकुञ्जमा सुरक्षार्थ रहेको पूर्वी क्षेत्रअन्तर्गत अमृत पोष्टबाट सहायक सेनानी लक्ष्मण कार्कीको नेतृत्वमा गएको गस्ती टोलीले उनीहरुलाई कारबाही गरी पक्राउ गरेको भए पनि घटनास्थल निकुञ्जभित्र चुरेपहाड क्षेत्रमा भएकाले आज बिहान मात्र जानकारीमा आएको चितवन प्रहरीले जनाएको छ।
मृतक दराईको शव अहिले पोष्टमार्टमका लागि भरतपुर अस्पतालमा राखिएको छ भने पक्राउ परेका दुई जनालाई थप अनुसन्धानका लागि चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा राखिएको प्रहरीले जनाएको छ।

चितवनमा विवाद, वर्दियामा पर्यटक

जनक नेपाल / राजेन्द्र नाथ 

ठाकुरद्वारा (बर्दिया), २०६६ मंसिर १३ - चितवन निकुञ्जभित्रका होटल सञ्चालन अनुमति विवादले पर्यटक र व्यवसायी यतातर्फ आकर्षित भएका छन् । चितवनमा खाने बस्ने असुविधा भएपछि यहाँका रिसोर्ट एवं होटल भरिभराउ हुन थालेका छन् ।
नवीकरण विवाद टुंगो नलागेपछि टाइगर टप्स होटलले मुख्य पर्यटकीय सिजनमा आयोजना गर्दै आएको अन्तर्राष्ट्रिय हात्तीपोलो प्रतियोगिता पनि बर्दिया निकुञ्जमै सारेको छ । तर त्योभन्दा अघिदेखि नै यतातर्फ पर्यटकको ओइरो लाग्न थालिसकेको थियो । पर्यटक तेब्बर बढेपछि व्यवसायी उत्साहित छन् ।
'प्याकेजमा बुकिङहरू बढेका छन्,' बर्दिया वाइल्ड लाइभ प्याराडाइज रिसोर्टका सञ्चालक शंकर भट्टराईले भने । चितवन आउने पर्यटकहरू बाँडिएकाले यहाँ चाप बढेको व्यवसायीले बताए ।
यो निकुञ्ज जंगल सफारी, हात्ती, बाघ, नीलगाई, डल्फिन, गोही हेर्न र कर्णालीमा र्‍याफ्टिङका लागि प्रसिद्ध छ । अमेरिकी, बेलायती, फ्रान्सेली र जर्मन धेरै आउँछन् । पर्यटक बढेपछि द्वन्द्वकालमा बन्द रिसोर्ट पनि सञ्चालनमा आएका छन् । नयाँ रिसोर्ट थपिने क्रम तीव्र छ । यहाँका १७ रिसोर्ट र होटलले दैनिक तीन सय पहुनालाई सुविधाजनक सेवा दिन सक्ने भट्टराईले बताए ।
हात्तीपोलोले खेल- पर्यटनप्रति चासो राख्ने स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको ध्यान बर्दिया खिच्ने आशा आयोजकले लिएका छन् । अहिल्यै बुकिङ बढेको छ । मंसिर १४ देखि २० गतेसम्म ठाकुरद्वारा ३ स्थित चिटकैयामा हुने स्पर्धामा १० विदेशी र निकुञ्जको एक टोलीले भाग लिँदै छन् । प्रतियोगिताका लागि बेलायत, अमेरिका, हङकङका दुई टिम, थाइल्यान्ड, आइसल्यान्ड, सिंगापुर, स्कटल्यान्डका दुई टिम र टाइगर टप्स इन्टरनेसनलको टिम दर्ता गरेको आयोजकले बताएका छन् ।
पछिल्लो समयमा पश्चिममा बन्द हडताल कम भएकाले पनि पर्यटकहरू आकषिर्त भएको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत टीकाराम अधिकारीले बताए । 'बन्द, हडताल घटे । पूर्वाधार विकास हुँदै छ । प्रचारप्रसार पनि भइरहेकाले पर्यटक बढेको हुनुपर्छ,' उनले भने, 'अहिलेकै गतिमा वृद्धि भए वाषिर्क ५ हजार पर्यटक भित्रिने अधिकारीको अपेक्षा छ ।' गत वर्ष बर्दिया निकुञ्जमा ६ हजार पर्यटक आएका थिए ।
लामो भ्रमणमा निस्केका पर्यटकका लागि बर्दिया निकुञ्ज उपयुक्त गन्तव्य हुने व्यवसायी बताउँछन् । मुगुको रारा, डोल्पाको फोक्सुन्डो र उपल्लो डोल्पो, सिमकोट-हिल्सा हुँदैै मानसरोवर, खप्तड, शुक्लाफाँटा र जुम्ला घुम्न आउनेले पनि ठाकुरद्वारामा एक रात बिताउन सक्ने गरी प्याकेज बनाउन सकिने पर्यटन विकास मञ्चका अध्यक्ष कृष्ण भट्टराईले बताए ।
'गोष्ठी सेमिनार पनि उत्तिकै बढेका छन्,' जंगल हेडन कजेटका सञ्चालकसमेत रहेका भट्टराईले भने, 'स्वदेशी पर्यटकको पनि गन्तव्य बनेको छ । शान्त र मनोरम भएकाले हनिमुनका लागि नवविवाहिता जोडीको आकर्षण पनि बढ्दो छ ।'   

http://www.ekantipur.com/np/news/news-detail.php?news_id=302664

तेह्र वर्षमै आमा

नेपालगन्ज/ भेरी अञ्चल अस्पतालमा १३ वषर्ीया बालिकाले छोरी जन्माएकी छिन् । धादिङ घर भएकी सम्झना सुनारले नेपालगन्ज आएको समयमा अढाइ केजीकी स्वस्थ बच्चा जन्माएकी हुन् ।

तोतेबोली भएकी सम्झनाको शल्यक्रियाबाट बच्चा निकालिएको थियो । उनका बुबा नेपालगन्जमा काम गर्ने भएकाले उनी एक महिनाअघि घुम्न यहाँ आएकी हुन् । छोरी जन्माएपछि धेरैले धर्मपुत्रीका लागि आग्रह गरेको उनले बताइन् ।

'मेरो पेट चिरेर जन्माएकी छोरी कसैलाई दिन्नँ,' उनले भनिन्, 'आफ्नी छोरीको माया लाग्छ नि ।'

११ वर्षकै उमेरमा कक्षा ३ मा पढ्दै गर्दा अभिभावकले जबर्जस्ती धादिङकै सन्तोष सुनारसँग विवाह गरिदिएको उनले बताइन् । सम्झना नेपालगन्ज आएको उनका श्रीमान्लगायत घरका अन्य सदस्यलाई जानकारी छैन ।

'माइत आएकी थिएँ । बुबा नेपालगन्ज आउँदा घुम्न मन लागेर आएकी हुँ । यहीँ सुत्केरी भएँ,' सुनारले भनिन् । अस्पतालमा उनको हेरचाह गर्ने कोही छैन । उनीसँग शिशुको स्याहारका लागि आवश्यक सामान पनि नभएको अस्पतालका नर्सहरूले बताए ।

'डिस्चार्ज गर्ने वेला भएको छ । तर, कोही छैन,' उनले भनिन् । सुनारले आफू घर जान चाहेको तर घरको फोन नम्बर नभएर खबर गर्न नपाएको बताइन् । छोरीलाई अस्पताल पुर्‍याएपछि आवश्यक सामग्री लिन भनी गएका बुबा विजय सुनार अस्पताल फर्केका छैनन् । 'मलाई घरको फोन नम्बर थाहा छैन, नत्र फोन गरी यसको बुबालाई बोलाउँथेँ,' छोरीतिर इशारा गर्दै सुनारले भनिन् ।

http://www.nayapatrika.com/newsportal/desh/8376.html

बुझेरमात्र जाऊँ बेलायत

देवीप्रसाद गौतम 

तारानाथ शर्माको 'बेलायततिर बरालिँदा'को जस्तो रहेनछ आजको लण्डन। अंग्रेजी साहित्यमा विशेष गरी लण्डन वरपरको कथा र यहाँका विद्वान योगदान सम्झाउन बाध्य बनाउँछ लण्डनको वास्तविकताले। शेक्सपियरले एउटा भाले कुखुरा चोरेर स्ट्राटफोर्ड अपन एभन गाउँबाट लण्डनमा आएको कथा धेरै पटक आइरहन्थ्यो उसबेला अध्ययनका क्रममा। गाउँ भनेर पढिएको स्ट्राटफोर्ड हाम्रो राजधानी काठमाडौँ जत्रै देख्दा दंग पर्छन् जो पनि।

तपाईँ पहिलो पटक काठमाडौँको त्रिभुवन विमानस्थलबाट विद्यार्थी राहदानीमार्फत लण्डनको हिथ्रो विमानस्थल झर्दै हुनुहुन्छ भने साथमा प्लीज, सरी, एक्स्क्युज मी र थैंक्युजस्ता शब्दहरूलाई पनि खल्तीमा हालेरै ल्याउनुहोला। सभ्यताको जननी बेलायतले मानिसलाई सम्मान र सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने ठान्छ। हुन त यहाँ पनि नेपालकै जस्तो आन्दोलन, लुटपाट, आत्महत्या, बलात्कारजस्ता कुरा हुँदै नहुने होइनन् तर आन्दोलन हुनेबित्तिकै तोडफोड, आगजनी र बिध्वंश भने भइहाल्दैन। एउटा निश्चित क्षेत्रमा आफ्नो आवाज बुलन्द गर्न आन्दोलनकारी भेला हुने अनि तत्काल सरकारले त्यसको सम्बोधन गर्ने हुँदा सरकारी भूमिका पारदर्शी लाग्छ। लण्डनको अण्डरग्राउण्ड रेल सेवामा एक नेपालीको मोबाइल, घडी र पाउण्ड चोरियो भनेर समाचार टिपिरहँदा होस् या मिनी क्याब लिएर चोरीको ल्यापटप सस्तोमा भिडाउन खोज्ने 'सभ्य' युरोपेली नागरिकका फन्दामा परेका पीडितका कथा सुन्नुभयो भने असभ्य पनि लाग्न सक्छ यो मुलुक।

जे भए पनि तपाईँले बोलिरहने प्लीज, सरी, एक्स्क्युज मी र थैंक्यु शब्दले साँच्चिकै अर्थ राख्दा रहेछन् यहाँ। लण्डनका सडकमा छत भएका र नभएका राता गाडीले तपाईँलाई लण्डनभरि यात्रा गराइरहेको हुन्छ, चौबीसै घण्टा।

बस विसौनीमा वा सडकमा हरियो बत्ती बलेपछि पैदल यात्री मरुन्जेल कुदिरहेको देख्नुभयो भने कृपया नहाँस्नुहोला। ठूलै आपत्ति परेजस्तै हस्याङफस्याङ गर्दै कुरिरहेको दृश्य लण्डनका सडकमा मज्जाले देख्न सकिन्छ। यहाँका नागरिकले समयको एउटा सानो किस्सालाई पनि कति महत्व दिँदा रहेछन् भन्ने उजागर गर्छ यस प्रसंगले।

झण्डै एक लाखभन्दा बढीको हाराहारीमा नेपालीको संख्या पुगिसकेको छ अहिले बेलायतमा। दक्षिण एसियाबाट यहाँ भित्रिनेको चाप बढ्दो छ। छिमेकी मुलुक भारतको पनि उत्तिकै बर्चस्व देख्न पाइन्छ। कतिसम्म भने पश्चिमी लण्डनको साउथ हल भन्ने ठाउँमा त साउथ इण्डिया र नर्थ इण्डिया भन्ने ठाउँका नामै रहेछन्। प्रायःजसो एसिया र अफ्रिकी महादेशका अशान्ति, हिंसा र तनावका कारण होला, शरणार्थी र विद्यार्थी बनेर लण्डन छिर्नेहरूको ताँती सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ। बाटोमा हिँड्दा, बस वा रेलमा यात्रा गर्दा होस् यहाँका रैथाने नागरिकभन्दा बाहिरी मुलुकबाट आउनेहरूको चाप सहजै देख्न सकिन्छ। हिमालयज नेपालको सम्पादन कार्यमा जुटिरहँदा एक दिन दिउँसो फ्रेन्च नागरिक ढोका ढकढकाउँदै 'तपाइँकहाँ जागिर पाइएला?' भन्दा विश्व इतिहासमा गौरवमय गाथा रचिसकेको फ्रान्सजस्ता कतिपय मुलुकका नागरिक पनि बेरोजगार भएर लण्डनमा चाहार्दै हिंडेको पाइयो। हुनसक्छ, आर्थिक मन्दीको प्रभाव सर्वत्र छाएको छ यति बेला।

लण्डनलाई आत्मसात गर्दै जाँदा एक ठाउँमा यस्ता जुझारु नेपालीसँग जम्काभेट भयो जसलाई भेटेपछि लाग्यो विदेशमै बसेर पनि आफ्नो मुलुकलाई सहयोग गर्न सकिँदोरहेछ। बाह्र, तेह्र वर्षअघि अध्ययनका लागि लण्डन आएका थिए। त्यस बेला उनले आफूलाई नेपाली हुँ भनेर चिनाउँदा प्राध्यापकले नेपालबारे मलाई राम्ररी थाहा छ, यो भारतको हिमालयज जोनभित्र पर्छ होइन? भनी सोद्धा चित्त दुखाएका थिए। तिनै व्यक्ति आज आफ्नो स्वर्गभूमि नेपाललाई विदेशीसामु चिनाउन हरतरहले जुटिरहेका छन्। उनले नेपालको पर्यटन क्षेत्र प्रवर्द्धनमा गरेको योगदान बिर्सिनसक्नु छ।

समसरा नेपाल समूह र सहयात्री कुमारी बैंक युकेका प्रमुख तथा फ्रेण्ड्स अफ् ब्रिटेन एण्ड नेपाल नामक नेपाल-बेलायत समाजका संस्थापक महासचिव राजाराम गिरीको देश विकासप्रति धेरै लगाव रहेछ। विदेशमा संघर्ष गरिरहेका धेरै नेपालीले नेपालका लागि थोरै मात्र केही गर्ने योजना बनाइदिए मुलुकले निकै फड्को मार्ने कुरा राजारामले कुराकानीमा बताए।

युके बोर्डर एजेन्सीले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका लागि भिसा प्रक्रिया अलि खुकुलो बनाइदिएपछि विश्वबाट विद्यार्थी भिसाका माध्यमले युके आउने विद्यार्थीको चाप बढिरहेको छ। मुलुकको राजनीतिक अस्थिरता, दिन प्रतिदिनको असुरक्षित जीवनयापनका कारणले होला अधिकांश नेपाली विद्यार्थी बेलायत ओइरिने क्रम रोकिएको छैन। नेपालमै उच्च शिक्षाको उपल्लो तह पार गरिसकेकाहरूका त कुरै छाडौँ, सरकारी कार्यालयका उपसचिव बनिसकेका र सम्बन्धित विषयमा दक्षता हाँसिल गरिसकेका व्यक्तिले विद्यार्थी भिसाका माध्यमले बेलायत आइरहेको अवस्था छ। नेपालमा देखिएको सुनौलो भविष्यको सपना र यहाँको वास्तविकतामा आकाश जमिनको फरक छ। पढाइ बीचमै छाडेर, कोर्ट म्यारिज गरेर आउने र अंग्रेजी राम्ररी बोल्न नसक्ने व्यक्तिलाई निकै अप्ठ्यारो छ बेलायत। त्यसकारण सोचौँ, बुझौँ अनि क्षमताले भ्याएसम्म आफ्नो सपनालाई साकार पार्न खोजौँ।

बेलायतमा आफ्नै कारणले अलपत्र नेपाली

नवीन पोखरेल

लन्डन, २०६६ मंसिर १० - चार महिनाअघि लन्डन उत्रेका चन्द्रमणि चाम्लिङ अझै कामविहीन छन् । जागिरको खोजीमा उनले सहरका चारैतिर असंख्य सिभी छाडिसके । कलेज अफ आइटी एन्र्डर् इ-कमर्श कलेजमा पढ्न ३५ सय पाउन्ड बुझाएर युके आएका चाम्लिङको अवस्था काम नपाएकै कारण अहिले दयनीय छ ।

एल्बियन कलेज, लन्डनमा 'प्रोफेसनल हस्पिटालिटी म्यानेजमेन्ट' पढ्न ४ हजार ७ सय ५० पाउन्ड (६ लाख २० हजार नेपाली रुपैयाँ) तिरेर अक्टोबर ३ मा लन्डन टेकेका विकासमणि भण्डारीको अवस्था पनि उस्तै छ । दुइ दिन कलेजबाहेक साताको पाँचै दिन कामको खोजीमा भौतारिरहेका उनी अब एक महिनासम्म पनि व्यवस्था नभए बाँच्नै गार्‍हो हुने बताउँछन् । खर्च भएको दस लाख कसरी उठाउने भन्ने उनको पिरलो छ । 'ब्याजमा ऋण लिएर आइयो, अब कसरी उठाउने चिन्ताले भोक प्याससमेत हराएको छ,' उनले पीडा पोखे ।
कलेज अफ सेन्ट्रल लन्डनमा पढ्न ३ हजार ४ सय ५० पाउन्ड बुझाएर १ अक्टोबरमा लन्डन उत्रेका २० वर्षीया रिसव घिमिरेका पनि यहाँका दिन सोचेजस्ता भएनन् । सुसम्पन्न र प्रजातान्त्रिक मुलुक बेलायतमा बसेर पढ्ने अनि सँगसंगै पैसा कमाउने उनको सपना अब लगभग समाप्त भइसक्यो । 'नेपालबाट ल्याएको २ हजार डलरको 'ट्राभल चेक' पनि सकिन लागिसक्यो । काम छैन्, सिभी छाड्न खोज्दा कसैले त ठाउँ खाली छैन भनेर बुझ्नसमेत बुझ्दैनन्,' उनले भने ।
चाम्लिङ, भण्डारी र घिमिरे त केवल प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । पछिल्लो पटक 'टायर फोर' अर्न्तर्गत धमाधम बेलायत ओइरिएका हजारौं नेपाली विद्यार्थी बेरोजगारीले भोकभोकै बस्नुपर्ने बाध्यतामा छन् । यतिसम्म कि काम नपाएरै कति विद्यार्थी नेपाल फर्किसके । कति पार्कमै टहलिदा अध्यागमन अधिकारीले 'डिपोट' समेत गरिदिएका समाचार छन् ।
बेलायतको आर्थिक मन्दीमात्र उनीहरूले काम नपाउनुको कारण भने होइन । भाषिक समस्या, अनुभव र व्यक्तित्व (पर्सनालिटी) को कमीले पनि नयाँ विद्यार्थीले काम नपाइरहेको अवस्था छ । एड्भान्स ग्रयाजुएडस डिप्लोमा इन हस्पिटालिटी म्यानेजमेन्टका विद्यार्थी चाम्लिङ स्वीकार्छन्, 'विदेशमा भाषा समस्या र पुरानो अनुभव नभएर पनि म कामबाट विमुख हुनुपरेको सत्य हो ।'
लिड्स विश्वविद्यालय, युकेका प्राध्यापक डा. र्सूय सुवेदी पनि नेपाली विद्यार्थीका तमाम समस्या देख्छन् । 'हाम्रो पालामा त ब्रिटिस काउन्सिलले पूर्वतयारीका लागि 'हाउ टु लिभ इन ब्रिटेन' नामक पुस्तक दिन्थ्यो तर अहिले बुझ्दै नबुझी युके ओइरिने धेरै भए' सुवेदी भन्छन्, 'सीप र आत्मविश्वास हुनेले त अहिलेकै मन्दीमा पनि धमाधम काम पाइरहेका छन् नि ।'
विद्यार्थीमा बहुआयामिक, महत्त्वाकांक्षी र जस्तोसुकै काम पनि गर्छु नै हिम्मत हुन जरुरी रहेको औंल्याउँछन् डा. सुवेदी । 'काम दिनेले पनि स्मार्टनेस र आउटलुक हेर्छ,' सुवेदी भन्छन्, 'नेपालमा कहिल्यै काम नगरेको अल्छी बानी । त्योमाथि यो गर्दिन र ऊ गर्दिन भन्ने प्रवृत्तिले पनि विद्यार्थी कामबाट वञ्चित भइरहेका छन् ।'
यहाँ नेपालमा जस्तो चिनजान, भनसुन वा पत्रपत्रिकामा छापिने विज्ञापनमार्फ काम पाइने सम्भावना कम छ । यहाँ जागिर खोज्न 'जब साइट' प्रयोग गर्ने प्रचलन बढी छ । तर, नेपाली वेबसाइटमार्फ जागिर खोज्ने कष्ट नै बेहोर्दैनन् । लन्डनस्थित साउथ ह्यारोमा 'ओमकार ट्रेडिङ लि.' नामको साइबर क्याफे चलाइरहेका अनोज श्रेष्ठ भन्छन्, 'विद्यार्थी याहु च्याट र फेसबुकमा कमेन्ट लेखेर बस्छन् तर जब साइटमार्फ काम खोजेको मैले पाइन ।'
नयाँ विद्यार्थी बेरोजगार हुनुको पछाडि प्राविधिक कारण पनि छन् । काम सुरु गर्नुअघि हरेक कम्पनीले 'नेसनल इन्सुरेन्स' (एनआई) नम्बर खोज्छन्  तर एनआई नम्बर लिन आवेदन दिंदा सम्बन्धित निकायले कतै काम गरिरहेको प्रमाणित हुने कागजात माग्छन् । जसले गर्दा विद्यार्थीलाई सुरुमा त्यो प्राप्त गर्नसमेत अप्ठेरो हुने गरेको छ ।
यहाँ विद्यार्थीले सातामा २० घन्टामात्र काम गर्न पाउँछन् तर रोजगारदाताले 'पार्टटाइम' भन्दा पूरा समय दिन सक्ने अधिकारप्राप्त कामदार नै रोज्छन् । यसले पनि विद्यार्थी कामबाट बिमुख भइरहेका बताउँछन् बेलायतका पहिलो नेपाली सोलिसिटर राजु थापा । 'विद्यार्थीले हाई कमिसनमा चाहि“ पर्याप्त 'फन्ड' देखाउने तर यहा“ पैसै नलिइकन आएपछि कसरी बा“चिन्छ त -' थापाको प्रश्न छ ।
'अधिकांश नेपाली विद्यार्थीमा निर्धक्क बोल्नुभन्दा लजाउने स्वभाव छ, आइ कन्ट्याक्ट (आँखा जुधाएर बोल्नु) नभएपछि गोराहरू काम नै दिंदैनन्' ट्राभल टुर्सका क्षेत्रमा झन्डै २५ वर्षबिताइसकेका होलिडे युनाइटेड, युकेका निर्देशक आनन्दराज आचार्य भन्छन्, 'धेरै विद्यार्थीलाई अन्तर्वार्ता कसरी सामना गर्ने भन्ने नै थाहा छैन ।'
धेरै विद्यार्थी नेपालीद्वारा सञ्चालित कलेजमै आएका छन् । तीमध्ये अधिकांश कलेज साउथ इस्ट लन्डनमा छन्, जुन व्यापारिक गतिविधि न्यून हुने क्षेत्र भएकाले पनि त्यहाँ कामको अवसर कम छ ।
 

जापानी नागरिकले सगरमाथा चढ्ने रे

पाको उमेरमा विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गरेर राखेको कीर्तिमान हालै गुमाएका एक जापानी आरोहीले ८० वर्षको उमेरमा फेरि सो हिमालको आरोहण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

७७ वर्षे जापानी आरोही युचिरो मिउराले सन् २०१३ मा चीनतर्फको मोहोडाबाट सगरमाथाको आरोहण गर्ने घोषणा गरेका छन्। मिउराले त्यससम्बन्धी योजना पनि तयार गरेका छन्। उनले सगरमाथा आरोहणको तयारीका रुपमा तीन वटा हिमालको आरोण गर्ने बताएका छन्।
'म अर्को वर्षको शरद ऋतुमा करिब ५ हजार मिटरबाट त्यसको शुरुवात् गर्दछु,' उनले भने- 'त्यसपछि ६ हजार, ७ हजार र सगरमाथामा जानेछु।'
सगरमाथा आरोहण गर्ने सबैभन्दा पाका व्यक्तिका रुपमा नेपालका ७८ वर्षे मीनबहादुर शेरचनको नाम गिनिज बुकमा लेखिएको छ। ७८ वर्षे शेरचनले आफ्नो उपलब्धि लेखाउन महिनौंसम्म सङ्घर्ष गर्नुपरेको थियो। शेरचनले सन् २००८ मे महिनामा ७६ वर्षको उमेरमा सगरमाथाको आरोहण गरेका थिए। त्यसको एक दिनपछि मिउरा ७५ वर्ष पुगेका थिए।
मिउरा अनुभवी आरोही तथा साहसी व्यक्ति हुन्। उनी पहिलो पटक सन् १९७० मा सगरमाथबाट स्की गर्दै झरेका थिए।
यसैबीच उनको प्यारासुटमा रहेका सहयोगीले खिचेर बनाएको डकुमेन्ट्री 'द म्यान हु स्किड डाउन एभरेष्ट' सन् १९७५ मा उत्कृष्ट डकुमेन्ट्री उपाधि जितेको थियो।

बढ्दैछ चितवनमा जग्गाको कारोबार

अघिल्लो वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षमा चितवनमा जग्गाको कारोवार दोब्बरले बृद्धि हुने देखिएको र यसबाट राजस्वमा समेत उल्लेखनीय रुपमा वृद्धि भएको मालपोत कार्यालय चितनवले जनाएको छ।
चितवनलाई नयाँ नेपालको राजधानीका रुपमा विकास गर्ने अभियानलाई तीव्रताका साथ अगाडि बढाइनु, यातायातको दृष्टिकोणले नेपालको मध्यभागमा भएका कारण सुविधाजनक हुनु र देशभरबाट नै बसाईसराई गर्नेहरुका लागि उपयुक्त स्थलका रुपमा छनौटमा पर्नुले पनि चितवनमा पछिल्लो समयमा झनै जग्गाको कारोवार ह्वात्तै बढेको यसमा संलग्न व्यवसायीहरुको भनाई छ।
गत वर्ष २०६५ सालमा ३२ हजार ८ सय ११ थान जग्गा रजिष्ट्रेशन भएको कार्यालयको तथ्यांकमा उल्लेख छ। जसमध्ये असोज महिनामा मात्रै भएको कारोवारबाट ८० लाख ५६ हजार ९ सय ११ रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको थियो भने यस वर्षको असोजमा भने त्यसको दोब्बर भन्दा बढी २ करोड १७ लाख ६० हजार ४ सय ४८ रुपैया“ राजस्व
संकलन भएको छ। यस वर्षको असोजमा २ हजार २ सय ६० थान जग्गा रजिष्ट्रेशन भएको मालपोत कार्यालय चितवनको तथ्यांकमा उल्लेख छ। गत वर्ष कार्तिकमा जग्गाको रजिष्ट्रेसनबाट १ करोड १९ लाख ७८ हजार ६ सय ७८ रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्न सफल भएको मालपोत कार्यालय चितवनले यस वर्षको कार्तिकमा पनि त्यसको दोब्बरले राजस्व आम्दानी गरेको जनाएको छ। जग्गा व्यापारमा भएको व्यवसायीकरणसगै चितवनमा जग्गा खरिद—बिक्रीको क्रम बढ्दै गएकाले पनि मालपोत कार्यालयमा राजस्व संकलनमा पनि बृद्धि भएको हो। जग्गाको कारोवारका कारण कार्यालयको राजस्वमा बृद्धि भए तापनि पछिल्लो समयमा खेतीयोग्य जमीनलाई समेत घर बनाउनका लागि घडेरीका बेचबिखन हुन थालेपछि भने यसले आउने दिनहरुमा समस्या ल्याउन सक्नेमा मालपोत कार्यालयका अधिकारीहरुको गुनासो छ। मालपोत कार्यालय चितवनका प्रमुख प्रकाशकुमार श्रेष्ठ जग्गाको बेचविखनको क्रमको बृद्धि दरस“गै खेतबारीमा समेत घर बनाइने र आवादी बढाउन थालिएकाले कृषि उत्पादकत्वमा यसले ठूलो नोक्सानी पुर्‍याएको पनि पाइएको बताउनुहुन्छ।

अनिल शाहको नेपालमै दश लाख तलब

काठमाडौं। नबिल बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल शाह उक्त बैंक छाडेर माघ ६ गतेदेखि सञ्चालनमा आउन लागेको मेघा बैंकमा जाने तयारी गरिरहेका छन्। यसक्रममा बैंकका अध्यक्ष मदन दाहाल र शाहबीच पटक–पटक छलफल चले पनि सहमति भने भइनसकेको बताइएको छ।

शाहले मासिक १० लाख रुपैयाँ तलब माग गरेपछि सहमति जुट्न नसकेको स्रोत बताउँछ। शाह आफूलाई नेपाली बैंकिङ क्षेत्रको महँगा प्रमुख कार्यकारीको रूपमा चिनाउन चाहन्छन्। तलबमान मासिक १० लाख माग गरेका शाहले अन्य सुविधा पनि बढी नै माग गरेका छन्। शाहले नेपाल बैंक लिमिटेडमा पनि कार्यकारीको रूपमा जान खोजेका थिए। तर तलब बढी माग गरेपछि राष्ट्र बैंकले उनको निवेदन अस्वीकार गरेको थियो। माघ ६ बाट सञ्चालनमा आउने मेघा बैंकमा १२ सय ५० भन्दा बढी संस्थापक सेयरधनी रहेका छन्। यस बैंकमा बढीमा १० लाखसम्म लगानी गर्ने प्रवर्धकहरू छन्। संस्थापक सेयरधनी समावेशी बनाउने नाममा धेरै व्यक्तिलाई समावेश गरिएकाले बैंक सञ्चालनमा नआउँदै खिचलो सुरु भएको स्रोत बताउँछ। 

चितवनलाई राजधानी बनाउन अभियान

चितवन जिल्लालाई गणतान्त्रिक नेपालको नयाँ राजधानीका रुपमा स्थापित गर्न चितवनबासीले अभियान सुरु गरेका छन् ।

अभियानका लागि राजधानी स्थापना पहल समिति मार्फत भएका हरेक गतिविधिहरुको तथ्यांकलाई अभिलेखीकरण गरी सूचना केन्द्र मार्फत सार्वजनिकीकरण गरिने प्रचार समितिका अनिल शर्मा विरहीले जानकारी दिनुभयो । पहल समिति अन्तर्गत गठित प्रचार-प्रसार समितिको बुधबार भरतपुरमा सम्पन्न बैठकले चितवनलाई राजधानी बनाउने विषय सबैको सरोकारका विषय भएकाले स्थानीय संचारमाध्यमहरुलाई पनि प्राथमिकता दिनका लागि अनुरोध गर्ने निर्णय गरेको छ ।

उप-समितिका संयोजक तथा एकीकृत माओवादीका चितवन जिल्ला इन्चार्ज अनिल शर्मा विरहीको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले राजधानी निर्माणका लागि आउने दिनहरुमा गरिने प्रचारात्मक अभियानलाई अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा छलफल गरेको छ । अभियानका लागि आगामी बुधबार स्थानीय सबै संचारमाध्यमका प्रमुखहरुसँग अन्तरक्रिया तथा छलफल कार्यक्रमको आयोजना गर्ने निर्णय गरेको छ ।

बैठकले राजधानी निर्माणका लागि अहिलेसम्म भएका सबै अभियान, छलफल, बैठक, अन्तरक्रिया, भेटघाट लगायतका गतिविधिहरुलाई तथ्यांकका रुपमा राख्नका लागि उपलब्ध गराई दिन सम्बन्धित सबै पक्षलाई आग्रह गर्दै चाहिएको बेलामा सबैले सूचना तथा जानकारी पाउन सक्ने गरी सूचना केन्द्रको स्थापना तथा व्यवस्थापन गर्ने निर्णय पनि गरेको छ

नेपालीलाई आँखा देखाउन जापानी नेपाल छिरे

भगवती तिमल्सिना (सेतीदेवी भञ्ज्याङ, काठमाडौं) जापानी नागरिक माचुदा १५ वर्षो अवधिमा १२औं पटक नेपाल आएका छन्। उदेश्य हो- नेपालीलाई आँखा देखाउनु। पर्यटकको रुपमा नेपाल छिरेका माचुदाको अहिले परिचय बदलिएको छ र समाजसेवी बनेका छन्।
यी माचुदा शनिबार व्यस्त थिए काठमाडौंको दक्षिणी भेगमा पर्ने सेतीदेवी भञ्ज्याङमा आयोजित आँखा शिविरमा। उनले पहिलोपटक देखेको भन्दा धेरै फेरिइसक्यो काठमाडौं तर उद्देश्य बदलिएको छैन। ‘म नेपालीहरूलाई आँखा देख्ने बनाउन तल्लीन छु’ -उनले नेपाल समाचारपत्रसँग भने।
सन् १९९४ मा नेपाल आउँदा उनले नेपालीहरूको आँखा कमजोर भएको, आफ्नो खर्चले उपचार गर्न नसक्ने अवस्था रहेको र कतिपयको धूवाँ र धुलोले आँखा गुमेको देखेका रहेछन्।
माचुदाले र्फकने बेलामा मसँग अर्कोपटक आउँदा आँखाका विशेषज्ञ लिएर आउँछु भनेर भनेका थिए, विश्वास लागेको थिएन तर साँच्चै नै एकपटक होइन बाह्रौं पटकसम्म विशेषज्ञ ल्याएर सेवा गरिरहेका छन्। -माचुदासँग पहिलो भ्रमणमा भेट भएका फोटो पत्रकार दिवाकर मास्केले सम्झिए।
माचुदा कतिपय वर्षा त आँखा शिविर गर्न दुई/तीनपटक पनि नेपाल आउने गरेका छन्। धेरै मानिसहरू त अचम्म मान्छन् तर पनि माचुदा सम्पूर्ण विशेषज्ञ ल्याउने र शिविर चलाउने खर्च एक्लै बेहोर्दै आएका रहेछन्। एक पटकको आँखा शिविर आयोजना गर्नका लागि उनले ५ लाखको हाराहारीमा रकम जुटाउनुपर्छ। जनशक्ति, चस्मा, औषधि, प्राविधिक शुल्क, व्यवस्थापन, खानपान र बसाइलगायत खर्च हुने ठाउँ थुप्रै छन्।
काठमाडौंको सेतीदेवी सहकारी संस्थासँग सहकार्य गर्दै उनले १२औं पटक दुईदिने निःशुल्क आँखा शिविर सञ्चालन गरेपछि अब तुरुन्तै १३औं शिविरको तयारीमा जुट्नेछन्।
जापानमा उनका साथीहरू र उनी मिलेर चस्मा पसल सञ्चालन गरेका छन्। त्यहाँका पाँच वटा चस्मा पसलमा ३० जना कर्मचारीलाई तलब खुवाउनेदेखि नेपालीलाई निःशुल्क उपचार गराउनेसम्मको जिम्मेवारी पाएका माचुदा त्यस कम्पनीको कार्यकारी निर्देशक हुन्।
उनले आफ्ना सहयोगीहरूको समेत मन जितेर नेपालीको सेवामा जुटेका छन्। उनी भन्छन्- ‘म नेपालीहरूको आँखा देखाउँने काममा बाँचुन्जेल लागिपर्छु अहिलेसम्म उनले धादिङको कल्लेरी, काठमाडौको सेतीदेवी भञ्ज्याङ, काभ्रेको पातलेखेत, पाँचखाल, काठमाडौंकै साँखु, ककनी, ललितपुरको बुङ्मतीलगायतका क्षेत्रमा आँखा शिविर गरेर झन्डै ६ हजार जनालाई निःशुल्क सेवा प्रदान गरिसकेका छन्।
यो एउटा जापानी नागरिकले नेपाली जनतालाई लगाएको कहिल्यै बिर्सन नसकिने गुन भएको सेतीदेवी स्वास्थ्य सहकारी संस्थाका अध्यक्ष हरिशचन्द्र श्रेष्ठको भनाइ छ। शिविरमा नेत्ररोग विशेषज्ञ डा. पीयूषराज पाण्डेको नेतृत्वमा खटिएका प्राविधिक निरा शर्मा, सहयोगी गोविन्द न्यौपाने, मैया खनालको टोलीले आँखा परीक्षण गरेका थिए भने माचुदाको नेतृत्वमा आएका तीन जना सहयोगीले चस्मा र औषधि वितरण गरेका थिए।
डा. पाण्डेका अनुसार शनिबार उपचारका लागि आएका रोगीहरूमा अधिकांश मोतियाविन्दुको शल्यक्रिया गरेर पनि पुनः आँखा नदेख्ने भएका, आँखा चिलाउने, आँसु बगिरहने, मोतियाविन्दु भएका र अन्य समस्याबाट पीडित भएका व्यक्तिहरू रहेका थिए। आइतबार स्थानीय विद्यालयका विद्यार्थीहरूको आँखा जाँच गरिएको थियो।
जाँचका क्रममा विद्यार्थीहरूमा आँखाको शक्ति कमी, भिटामिन ‘ए’को कमी, सरसफाइमा कमी र बालबालिकाले समयमा उपचार नपाएको डा. पाण्डेले जानकारी दिनुभयो। यो शिविरबाट स्थानीय ४ सय जनाले निःशुल्क उपचार पाएको आयोजकले जनाएका छन्। 

http://www.newsofnepal.com/new/detailnews.php?type=mahanagar&id=5218

नयाँ जापान पुरानो कथा

फूलमान वल

भक्तपुरमा जापानी फिल्म महोत्सव सकिएको हप्तादिन नबित्दै काठमाडौंका दर्शकले पनि त्यसको स्वाद चाखे । शुक्रबार जापानी राजदूतावासमै आयोजित दुईदिने महोत्सवमा दर्शकले पुरानो जापानी कथा बोकेका फिल्म 'रेड वियर्ड' देखि यसैबर्ष को ओस्कार  अवार्ड विजेता फिल्म 'डिपार्चर' सम्मको स्वाद लिए ।
दूतावास हलमा आयोजित महोत्सवको उद्घाटन आकिरा कुरोसावा निर्देशित 'रेड वियर्ड' को प्रदर्शनीबाट गरिएको थियो, जहाँ १९ औं शताब्दीको जापानी सामाजिक आर्थिक परिवेश उतारिएको छ । सन् १९६५ मा निर्माण गरिएको फिल्ममा मानवतावाद र अस्तित्ववादलाई बहसको रूपमा उठाइएको छ । एउटा युवा डाक्टर जो नागासाकीको डच मेडिकल स्कुलमा ट्रेनिङ लिएर ग्रामीण क्षेत्रमा खटिन्छ, सुरुमा ऊ सेवाका लागि तत्पर हुँदैन । जब आँखैअघिल्तिर मर्मस्पर्शी घटनाहरू हुँदै जान्छन्, अन्ततः डाक्टर हुनुको महत्त्व बुझ्छ ।
१९ औं शताब्दीको इडो (टोकियोको पुरानो नाम) सहरको परिवेशमा निर्मित फिल्म दुई डाक्टर (सिनियर र जुनियर) बीचको अन्तरंग हो । यिनै दुई पात्रमार्फत पुरानो जापानी समाजको वर्गविभेद, आर्थिक(सामाजिक व्यवस्थादेखि नारीप्रति गरिने व्यवहारसम्म उतार्न सफल छन् निर्देशक आकिरा । फिल्म हेर्दै जाँदा धेरै दृश्यमा मध्ययुगीन समाजको झझल्को आउँछ । यौनका लागि प्रयोग गरिएका युवतीहरू अन्त्यन्त दुर्दान्त र नारकीय जीवन बेहोर्छन् । आफूले प्रेम गरेकी युवती कुनै पनि बेला दबाब र शक्तिका कारण अर्कै घरकी बुहारी बन्न सक्छन् ।
सुगोरो यामामोतोको सर्ट स्टोरी कलेक्सनको 'अकाहिगे सिनर्योतान' कथाबाट प्रभावित फिल्ममा पुरानो जापानी वास्तुशास्त्र, औषधि विज्ञानसमेत देखाउन खोजिएको छ । चलचित्रको अर्को सशक्त पक्ष बाल मनोविज्ञान हो, वेश्यालयबाट उद्धार गरिएका एघार वर्षीया किशोरी र चोरी गर्ने एक बालक पात्रमार्फत यो व्यक्त हुन्छ । हप्काइ र पिटाइ खेप्दै हुर्किरहेकी किशोरी जब उद्धार भएर डाक्टर नोबुरु यासुमोतोको क्लिनिक आइपुग्छे, त्यहाँ उसले पाउने प्रेम र मायाप्रति ऊ स्वयं विस्वस्त हुन्न र बालसुलभताका साथ सोध्छे, 'तपाईंहरूचाहिँ किन मलाई पिट्नु हुन्न ?' फिल्ममा युवा डाक्टर यामामोतोको भूमिकामा युजो कायमाले निकै मर्मस्पर्शी अभिनय गरेका छन् ।
जापानी दूतावास र जापानी ल्याङ्ग्वेज टिचर एसोसिएसनले आयोजना गरेको महोत्सवको अन्तिम दिन शनिबार आकिराकै 'योजिम्बो' (अंगरक्षक), हयाओ मिजायाकी निर्देशित 'पि्रन्सेस मोनोनोके' (राजकुमारी मोनोनोके) र ताकिया योजिरो निर्देशित 'डिपार्चर' (अवसान) देखाइएको थियो । सन् १९६१ मा निर्माण गरिएको 'योजिम्बो' पनि पुरानो जापानी समाजको कथा हो, तर प्रस्तुति शैली, शिल्प र अभिनयको हिसाबले फिल्म निकै माझिएको मात्र नभई यथार्थको नजिक पुर्‍याएको अनुभूति दिलाउँथ्यो, मानौं दर्शक जापानी राजदूतावासको हलभित्र होइन कि पुरानो जापानी समाजभित्र बाँचिरहेको छ । यो फिल्म आपराधिक सामन्तहरू र जुवा खेली धन आर्जन गर्ने ध्येयले सहर पसेका एक लडाकु (रोनिन) बीचको कथा हो ।
'पि्रन्सेस मोनोनोके' चाहिँ एनिमेटेड फिल्म हो । सन् १९९७ मा निर्मित फिल्ममा देवता र मान्छेबीच युद्ध भएको पुरानो जापानी मिथकलाई उतारिएको छ । ताकियोको 'डिपार्चर' आधुनिक जापानी पुस्ताको कथा हो, जहाँ जापानी मृत्यु संस्कारसँग सम्बन्धित एउटा मर्मस्पर्शी सन्दर्भलाई कथानक बनाइएको छ । दाइगो नामक सेलोवादक युवक आफ्नो संगीत समूह विघटन भएपछि श्रीमती मिकासँग गाउँ फर्किन्छ । बेरोजगार दाइगो दाहसंस्कारपूर्व गरिने शुद्धीकरण कार्यका लागि सहयोगीको आवश्यकता लेखिएको विज्ञापन पछ्याउँदै अन्तरवार्ताका लागि पुग्छ, जागिर मिल्छ । तर, उसले त्यसबापत श्रीमतीको माया गुमाउनुपर्छ, यसकारण कि दाहसंस्कारका लागि शव तयार पार्ने काम श्रीमती मिका घृणित ठान्छे ।
तैपनि दाइगो कामप्रति इमानदार रहन्छ । तिरस्कार गरेर गएकी श्रीमती पनि गर्भधारणका कारण फर्केर आउँछे । ठीक यसैबेला आफूलाई सानैमा छाडेर गएका बुबाको मृत्युको खबर आउँछ । सम्पूर्ण तिक्तता बिर्सेर दाइगो बुबालाई अन्तिम बिदाइ गर्न तयार हुन्छ । सन् २००९ को ओस्कार अवार्डअन्तर्गत वेस्ट फरेन ल्याङ्ग्वेज मुभी अवार्ड चुम्न सफल फिल्ममा मर्मस्पर्शी कथानकमार्फत जापानी परम्परागत मृत्युसंस्कार
देखाउन खोजिएको छ । 'फिल्मको अभिनय र प्रस्तुति शैली मनपर्‍यो,' बिहीबार जापानी दूतावासमा भेटिएका कपनका सन्देश लोप्चनले सुनाए, 'जापानी मुत्यु संस्कार त हाम्रै तामाङ जातिसँग मिल्दो रहेछ ।' दाहसंस्कारअघि शवलाई सफासुग्घर गर्ने, राम्रो कपडा पहिराइदिने र सजाएर पूजा गर्ने संस्कार तामाङ समुदायमा पनि रहेको दाबी गर्दै उनले भने, 'यस्तो विषयमा पनि यति मार्मिक फिल्म बन्दो रहेछ ।'

http://www.ekantipur.com/np/news/news-detail.php?news_id=302385

गफ हाँकेर दिन कटाउने मन्त्री हाम्लाई के काम ?

नवीन झा 

http://www.ekantipur.com/np/news/news-detail.php?news_id=302342

काठमाडौ, २०६६ मंसिर ६ -  बिहान ११ बज्दा झन्डावाला गाडीमा चढेर सिंहदरबार छिर्ने गर्छन्, बिनाविभागीय मन्त्री लक्ष्मणलाल कर्ण । बेलुकी ५ बजे त्यही गाडीमा घर र्फकन्छन् । सिंहदरबारभित्र झन्डै ६ घन्टा बस्दा के गर्छन् त उनी ?
'मेरो काम केही छैन, गफ गरेरै दिन बिताउँछु,' मन्त्री कर्ण भन्छन्, 'संविधानसभाको बैठक भए उतातिर जान्छु नत्र यहीं पार्टीका साथीहरूसँग गफ गरेर बस्छु ।'
उनी प्रायः बिहान ११ बजेपछि कार्यालयमै भेटिन्छन् । तर कुनै कार्यव्यस्तताले होइन । कार्यालय आउनैपर्ने बाध्यता पनि छैन । 'यसलाई अनौठो मान्नुपर्दैन,' उनी भन्छन्, 'थाहा पाएरै बिनाविभागीय मन्त्रीको रूपमा शपथ लिएको हुँ ।'
सामान्यतया बिनाविभागीय मन्त्रीले प्रधानमन्त्रीको कामको चापलाई सघाउने गर्छन् । उनको गुनासो थियो, 'हाम्रो प्रधानमन्त्री आफैं परफेक्ट हुनुहुन्छ, उहाँलाई कसैको सहायतै चाहिँदैन ।' केही काम दिनुस् भनेर प्रधानमन्त्रीलाई पटकपटक अनुरोध गरे पनि नपाइएको उनी बताउँछन् । भन्छन्, 'अब त भन्नै छाडिसकें ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयको माथिल्लो तलामा रहेको उनको कार्यालयलाई रकम भने अभाव छैन । 'मलाई चाहिने खर्च प्रधानमन्त्री कार्यालयले उपलब्ध गराएकै छ,' उनले भने, 'म नै किन त्यसका लागि टेन्सन लिउँ ।' सद्भावना पार्टीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष कर्ण भन्छन्, 'कार्यकर्ताहरूले काम लिएर पनि आउने गर्छन् । यहाँ त केही हुँदैन तर कामहरू जुन मन्त्रालयसँग सम्बन्धित हुन्छन्, त्यहाँ सिफारिस गरेर पठाइदिन्छु ।'
उनले एकपटक विदेश भ्रमणको अवसर भने पाएका छन् । त्यो पनि वाणिज्य मन्त्रालयको कृपामा । आफ्नै पार्टी अध्यक्षको नेतृत्वमा रहेकाले उनले उक्त मन्त्रालयबाट त्यो अवसर पाएका थिए । 'स्वाजिल्यान्ड' मा भएको मन्त्रीस्तरीय बैठकमा उनी सहभागी हुने मौका पाए । । बिनाविभागीय मन्त्रीको महत्त्व नबुझिएको गुनासो उनको छ । 'पश्चिमी देशमा यसको छुट्टै महत्त्व हुन्छ,' उनले भने, 'राष्ट्रपतिदेखि प्रधानमन्त्रीसम्मका लागि यो मन्त्रीले धेरै महत्त्व राख्छ ।'
आर्थिक रूपमा पाउने सुविधामा कुनै कठिनाइ नभएको उनले बताए । 'प्रधानमन्त्री कार्यालयले कानुनसम्मत चाहिएको रुपैयाँ उपलब्ध गराएकै छ,' उनले भने 'अहिलेसम्म कुनै कठिनाइको महसुस भएको छैन ।'

हाल सामान्य गाडीमा घर कार्यालय गर्दै आएका कर्णलाई प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले छिट्टै सानदार गाडी दिने आश्वासन पनि दिएको छ । 'अहिले मैले चढिराखेको गाडी सामान्य खालको छ,' उनले भने, 'प्रधानमन्त्री कार्यालयका सचिवले चाँडै नै राम्रो गाडी दिउँला भन्नुभएको छ ।'
उनी सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री कार्यालयको माथिल्लो तल्लाको दुई कोठालाई आफ्नो कार्यालयका रूपमा प्रयोग गर्दैआएका छन् । कार्यालयको रेखदेखदेखि खर्च व्यवस्थासम्म प्रधानमन्त्री कार्यालयले नै मिलाउने गर्छ । केही दिनअघि प्रधानमन्त्री कार्यालयले कार्यालय सार्न पनि भनेको थियो तर उनले मानेनन् । 'तहाचलस्थित नेपाल ट्रस्टको कार्यालयमा आफूलाई सार्ने व्यवस्था गरिएको थियो,' उनले भने, 'बिनाकाम त्यहाँ गएर के गर्नु ?'
यहाँ भएपछि अरूसँगको भेटघाट पनि सजिलो हुने गरेको उल्लेख गर्दै उनले भने, 'सर्नुमा त केही थिएन तर पहिला कामको जिम्मेवारी छुट्याइदिनुपर्‍यो ।' सरकारले उनलाई एक-एक जना निजी सचिव र स्वकीय सचिवबाहेक कर्मचारी पनि उपलब्ध गराएको छैन । 'कार्यालय सफा गर्न आउने पियनको पनि ठेगान हुँदैन,' मन्त्री कर्णले भने, 'प्रधानमन्त्रीकै कार्यालयबाट कहिले को त, कहिले को आउने गर्छन् ।'
आफूलाई कार्यालय सञ्चालन गर्न चाहिने कागज, कलमलगायत सामान चिठी लेखेपछि प्रधानमन्त्री कार्यालयले उपलब्ध गराइदिने गरेको उनले बताए । गएको भदौको दोस्रो साता उनी सरकारको बिनाविभागीय मन्त्रीका रूपमा नियुक्त भएका थिए ।

गढीमाईमा बली होला कि नहोला ?

गढीमाई मेलामा तपस्वी 'प्रकट' भएनन्

http://nagariknews.com/society/nation/7288-2009-11-20-12-25-10.html

उपेन्द्र लामिछाने, वरियारपुर( बारा ) गढीमाई मेलामा शुक्रबार विहान 'अकास्मत प्रकट' हुने भनिएका बाराका तपष्वी रामवाहादुर वोमजन मेलास्थलको अवस्था 'अनुकुल' नभएको भन्दै शुक्रबार साँझसम्म देखा परेनन्।

हलखोरियास्थित तपस्यास्थलबाट विहिबारनै हिडिसकेका वोमजन शुक्रबार दिनभरी मेलास्थलमा नदेखिएपछि उनको आगमनलाई लिएर अन्यौल बढेको छ।
बोमजन तपस्यास्थलमा आउने खवरले यस क्षेत्रको सुरक्षा सजगता बढाईएको थियो। शुक्रबार विहान ३ देखी ५ बजेसम्म प्रकट हुने खवर पाएका संचारकर्मीले विहीबार रातभरी मेलास्थलम जाग्राम रहेपनि शुक्रबारसम्म उनलाई देख्न पाएनन्।
मन्दीर अगाडी रहेको 'बधस्थल'मा बोमजन ध्यानमा बस्ने हल्लासंगै उक्त क्षेत्र सुरक्षाकर्मीले नियान्त्रणमा लिएकाले बमजन मेलास्थलमा नआएको अनुमान गरिएको छ। 'शान्ती सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर हामीले बधस्थल वरिपरी उनलाई आउन नदिने निती बनाएका छौ', त्यस क्षेत्रमा खटिएका एक सुरक्षा अधिकृतले भने -'उनी बलजफ्ती बस्न खोजे नियन्त्रणमा लिएर सुरक्षा घेरा भन्दा बाहिर पुराउने छौ।'
सुरक्षा अवस्थालाई ध्यानमा दिदै प्रशासनले पछिल्लो समयमा अख्तियार गरेको यो नियमले बोमजनको आगमनमा अवरोध पुगेको अनुमान छ। बधस्थलमा आएर तपष्वी बसेमा झडप समेत हुने संकेत देखिएकाले सुरक्षाकर्मी विशेष चनाखो देखिएका छन्। बधस्थल वरिपरी उनी बस्न सक्ने शंकाले रात भरी यस क्षेत्रमा सुरक्षा घेरा बाक्लो पारिएको थियो।
यस क्षेत्रमा जनपद र सशस्त्र गरेर १२ सय को हाराहारीमा सुरक्षाकर्मि परिचालन गरिएको बाराका प्रमूख जिल्ला अधिकारी तारानाथ गौतमले बताए।
विगत डेढ महिनादेखि पशुबली विरुद्ध आफ्नो अभियान चलाउदै आएका वोमजन आफ्नो अन्तीम प्रयास स्वरुप शुक्रबार गढीमाई मेला स्थलमा पुग्ने खवर व्यापक रुपमा प्रचार गरिएको थियो। यता तपोवन समिती भने शुक्रबार मध्यरातसम्म कुनै पनि बेला तपष्वी प्रकट हुने दावा गरेको छ।
'हामीले विहानीपख प्रकट हुने ठानेका थियौ ', समीतीका सदष्य राजु साह भन्छन् -'संभवत राति अबेला उहाँको दर्शन हुने छ। तपस्यास्थलबाट ३० किलोमिटर दक्षिणमा पर्ने गढीमाई मन्दीर तपस्वीले कुन बाटो प्रयोग गरेर कसरी जाने भन्ने कुरा चाहिँ तपोवन समतीले खुलाएको छैन। उनीहरुले तपस्वी आफै मेलामा प्रकट हुने दावी गर्दे आएका छन्।
तपस्वीले बली नदिन आग्रह गरेपनि मंसिर ९ र १० गते हुने बलीको लागि संपूर्ण तयारी पुरा भइसकेको मेला समितीले जनाएको छ। मार हान्नको लागि दुई सय ५० जनालाई नियुक्त गरिएको छ। झण्डै ३ विगाह क्षेत्रफलमा फैलिएको बधस्थललाई पर्खाल लगाएर घेरिएको छ।
यहाँ एकै पटक १० हजार राँगाको बली दिन सकिने मेला समीतीले जनाएको छ। मन्दीरका मूल पुजारी मंगल चौधरी तपष्वी मेलास्थलमा आएपनि-नआएपनि बली प्रथा नरोकीने बताउछन्। 'उनी आउने हल्लाले केहीमा अन्यौलता बढेको छ ', उनले भने - 'तर यसले परम्परादेखी चल्दै आएको यो प्रथा कुनै हालतमा पनि रोकिने छैन।'

कहाँ गए तपस्वी ? 

http://www.nayapatrika.com/newsportal/jhan_naya/8099.html

प्रकाश लम्साल 

 पशुबलि रोक्नका लागि पहल गर्न ५ मंसिरमा गढीमाई जाने तयारी गरेका चर्चित तपस्वी रामबहादुर बम्जनको अवस्था अज्ञात बनेको छ । गढीमाई मेला जाने क्रममा बम्जनले बिहीबार साँझ ६ बजे तपस्यास्थल हलखोरियाको जंगल छाडे पनि अहिलेसम्म मन्दिर पुगेका छैनन् ।

नेपाल राष्ट्रिय तामाङ महासंघले गत मंगलबार राजधानीमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा र जिल्लास्थित तामाङ संघसंस्थाले पर्चा-पम्पप्लेटमार्फत तपस्वी मंसिर ५ गते गढीमाई जाने जानकारी गराएका थिए । जिल्लाको बरियारपुर गाविसस्थित गढीमाई मेलामा बलि रोक्न जान्छु भनेर तपस्यास्थल छोडेपछि तपस्वीको अवस्था अज्ञात रहेको नमोबुद्ध तपोवन संरक्षण समितिका सचिव एकानन कुँवरले बताए ।

'सम्पर्कबाहिर रहेकाले तपस्वीको अवस्थाबारेमा समितिका सदस्यहरूलाई समेत जानकारी छैन,' उनले भने । बम्जनले पशुबलि रोक्न गढीमाईमा जाने बताएपछि संरक्षण समितिले बम्जनको सुरक्षाको माग गर्दै बिहीबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय कलैयामा पत्राचारसमेत गरेको थियो ।

'जसरी पनि आउनुहुन्छ भनेका थिए । तर, शुक्रबार साँझसम्म तपस्वी मेलास्थलमा देखिनुभएको छैन,' बाराका प्रमुख जिल्ला अधिकारी तारानाथ गौतमले भने । बम्जनको अवस्थाबारेमा प्रहरी प्रशासनलाई समेत पत्तो नभएको उनले बताए । प्रजिअ गौतमका अनुसार मंसिर ५ गते गढीमाई मन्दिरमा बम्जनको सुरक्षाका लागि समितिले केही दिनअघि लिखित निवेदन दिएको थियो । 'आवश्यकता महसुस हुनु स्वाभाविक हो, त्यसैले विशेष सतर्कताचाहिँ अपनाइएको थियो,' प्रजिअ गौतमले भने ।

निवेदन बुझाउन आएलगत्तै उनले तपोवन समितिका सचिवलाई तपस्वी बम्जन कसरी आउने र कतिबेला आउने बताइदिन आग्रह गरेका थिए ।

'गुरु ५ गते गढीमाई आउने पक्का हो, अन्य कुरा मलाई पनि थाहा छैन,' सचिवको भनाइ उद्धृत गर्दै प्रजिअ गौतमले भने ।

यसअघि तपस्वी बम्जन मन्दिर क्षेत्रमा आए प्रहरीको कडा सुरक्षा घेराभित्र राखिने जिल्लास्थित सुरक्षा निकायले बताउँदै आएका थिए । मेलामा तपस्वी आउने सूचना पाएपछि मन्दिरपरिसर र नजिकका गाविसहरूमा प्रहरीले सुरक्षा व्यवस्था कडा परेको छ । तपस्वी र मेला क्षेत्रको सुरक्षाका लागि दुईवटा बेसक्याम्प स्थापना गरेर एक हजार दुई सय प्रहरी परिचालन गरिएको छ । प्रहरीले गढीमाई मन्दिरको बधशाला क्षेत्रमा विशेष निगरानी राखेको छ । तपस्वी बम्जनले बधशालाको मूलढोकामा नै आसन जमाउने बताइएको थियो ।

तपोवन संरक्षण समितिले भने तपस्वी जसरी पनि मेलामा पुग्ने र बलि रोक्ने दाबी गरिरहेको छ ।

'सम्पर्कबाहिर भए पनि तपस्वीले दुई दिनभित्र आफ्नो शक्ति देखाउनुहुनेछ,' समितिका सदस्य राजकुमार साहले भने । तपस्वीले देखाउने भनिएको शक्तिको बारेमा भने साहले थप कुरा बताउन चाहेनन् ।

गढीमाई मेला समितिका सचिव मोलीलाल कुशवाहाले भने तपस्वी मन्दिर आए स्वागत गरिने, तर बलि नरोकिने बताए ।

रेखा थापासंग प्रचण्ड मसक्कै

कार्यक्रम सिंहदरबार घेराउसम्बन्धी थियो। सिंहदरबार घेराउमा माओवादी अध्यक्ष कमरेड प्रचण्ड हिरोइन रेखा थापासँग मजाले नाच्चुभयो। त्यो सानोतिनो नाच थिएन। जंगीअड्डाको मुखैमा सिंहदरबार, जहाँ सरकार बस्ने गर्छ, त्यहाँ रेखा थापासँग कमरेड प्रचण्ड नाच्नु कसरी सानो कुरा हुन्छ?
नाच सकिएपछि कमरेड प्रचण्ड सीधा माइकतिर जानुभयो। अनि भन्नुभयो, 'सरकारलाई चेतावनीस्वरूप मैले रेखा थापासँग नाचेर देखाएँ। यदि अब पनि हाम्रो माग पूरा हुँदैन भने योभन्दा सशक्त नाच देखाउन हामी बाध्य हुनेछाँै। हामी सरकारलाई विनम्र अनुरोध गर्छाैं, हामीलाई त्यस्तो सशक्त नाच देखाउन बाध्य नपारियोस्।'
'अझ सशक्त नाच? त्यो कस्तो हुन्छ कमरेड? के रेखा थापासँगको नाच सशक्त थिएन?' भीडबाट कुनै पत्रकारले प्रश्न गर्योे।
कमरेड प्रचण्डले मुसुक्क हाँस्दै भन्नुभयो, 'होइन, यो पनि सशक्त छ। हामीले पहिले–पहिले देखाएका नाच पनि जम्मै सशक्त थिए।'
'पहिला कस्तो नाच देखाउनुहुन्थ्यो तपाईंहरू, कमरेड?' फेरि कसैले सोध्यो।'
'ताण्डव नाच,' कमरेड प्रचण्डले भन्नुभयो, 'हामीले पहिले ताण्डव नाच देखाउँथ्याँै। तर, ताण्डव नाचलाई सरकारले बेवास्ता गरेपछि रेखा थापासँगको नाच देखायौँ। यदि, अहिले पनि बेवास्ता गरियो भने हामी भारतकै रेखालाई ल्याएर नाच देखाइदिनेछौँ।'
'त्यसो गर्दा सरकारले पनि मानेन भने?'
'मानेन भने फेरि अर्को नाच देखाउन हामी बाध्य हुनेछौँ।'
'कस्तो हुन्छ अर्को नाच?'
'काठमाडौंका विभिन्न डान्स, रेस्टुरेन्टमा रातभरि जुन खालको नाच चल्छ नि! त्यही नाच हामी सिंहदरबारअगाडि दिउँसै नाचिदिनेछौँ। हामीसँग नाचको कुनै कमी छैन।'
उहाँले यति के भन्नुभयो, कार्यकर्ताले फेरि मादल बजाउन थाले। र, कमरेड प्रचण्ड पुनः कम्मरमा हात राख्दै मञ्चबाट तल झर्नुभयो।'
रेखा थापाको नाच  
माओवादीले सिंहदरबार घेराउ कार्यक्रम गर्योक। तर, चर्चा भने दरबार घेराउभन्दा पनि रेखा थापाको नृत्यले बढी पायो। कसै–कसैले यस्तो पनि भने कि अस्तिको सिंहदरबार घेराउ वास्तवमा घेराउ नै होइन, त्यो त रेखा थापाको नाच हेर्न जम्मा भएको भीड मात्र हो।
मलाई पनि त्यस्तै लाग्यो। यदि, रेखा थापा नभइदिएको भए त्यत्रो भीड जम्मा हुने नै थिएन। मलाई रामबहादुर थापा आउने भन्नेसम्म जानकारी थियो। रेखा थापा आउने जानकारी थिएन। यदि रेखा थापा पनि आउने जानकारी पाएको भए घेराउ गर्न म पनि जाने थिएँ। रेखा थापालाई घेराउ गर्ने मौका त्यसै छाड्न सकिन्थ्यो र! मलाई पूर्व जानकारी भएन। अतः फाइदा कमरेड प्रचण्ड र उहाँका कार्यकर्ताले उठाए। टिभीमा देखियो, कमरेड प्रचण्ड सिंहदरबार छाडेर रेखा थापालाई घेरिरहनुभएको थियो। सिंहदरबारवरिपरि निषेधित क्षेत्र थियो। तर, रेखा थापाको वरिपरि त्यस्तो निषेधित क्षेत्र थिएन। जसले गर्दा कमरेड प्रचण्डलाई सिंहदरबार घेर्नभन्दा पनि रेखा थापालाई घेर्न सुविधा भइरहेको थियो। सिंहदरबार टाढा थियो, रेखा थापा नजिक थिइन्। अतः कार्यकर्ता पनि सिंहदरबारलाई ओझेल पारेर रेखा थापाको घेराउमा मग्न थिए। सिंहदरबार घेराउकै क्रममा रेखा थापा स्टेजमा चढ्नुभयो र अध्यक्ष प्रचण्डलाई बोलाएर आफ्नो गीतको तालमा नचाउनुभयो। अर्थात् माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई रेखा थापाले नचाइदिनुभयो।
खासगरी माओवादीले भयंकर ठूलो आन्दोलनको घोषणा गरेपछि मान्छेले सोध्ने गरेका थिए– होइन यो प्रचण्डलाई कसले नचाइरहेछ हँ?
त्यतिवेला मान्छेलाई थाहा थिएन। अहिले थाहा भयो, कमरेड प्रचण्डलाई त हाम्रै अभिनेत्री रेखा थापाले पो नचाइरहेकी रहिछन्। रेखा थापाले ताल मिलाउनूस् भन्नुहुन्छ, प्रचण्ड ताल मिलाउनुहुन्छ। रेखा थापा सुर मिलाउनूस् भन्नुहुन्छ, प्रचण्ड सुर मिलाउनुहुन्छ। प्रचण्डको ताल र सुर देखेर मान्छेहरू उहाँलाई बाहिरबाटै कसैले नचाइरहेको हो कि भन्ठान्छन्। वास्तवमा त्यस्तो होइन। उहाँलाई नचाउने अरू कोही नभएर हाम्रै रेखा थापा रहिछन्। कसो त सीता म्याडम!  

कोइराला निवासमा जग्गा किचलो

गणेश लम्साल  

नेपाली कांग्रेसले व्यक्तिगत सम्पत्ति र स्वतन्त्रताको खुबै वकालत गर्छ। उसले यही मुद्दालाई आधार बनाएर कब्जा गरेका घर–ज्ाग्गा फिर्ता गर्नुपर्छ भनेर माओवादीसँग झगडा पनि गरिरहेको छ। तर, त्यही कांग्रेस आफैँले बिराटनगर– ९ मा रहेको कोइराला निवास अगाडि  चारतारे झन्डा गाडेर व्यक्तिगत जमीन कब्जा गरेको छ।  नेपाली कांगे्रसका सभापति गिरिजाप्रसादमात्रै नभएर कांग्रेसका संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला, पूर्वप्रधानमन्त्री मात्रिकाप्रसाद कोइराला र स्वर्गीय महिला नेत्री नोना कोइरालासमेतको अस्तित्व जोडिएको उक्त कोइराला निवास अगाडिको बिक्री भइसकेको साढे आठ कठ्ठा जग्ग्ाामा नेपाली कांग्रेस मोरङका कार्यकर्ताले उक्त जग्गा कुनै पनि हालतमा बेच्न नदिने, बरु पार्टी आफँैले लगानी गरेर जमिन किनी बिपी संग्रहालय बनाउने भन्दै चारतारे झन्डा गाडेर कब्जा गरेका छन्।  बिपीपुत्र शशांक कोइराला र प्रकाश कोइरालाले उक्त जग्गा बेच्न स्थानीय बिराट आवासीय कम्पनीसँग बैना पनि लिइसकेको थाहा पाएपछि मोरङका कांग्रेस अध्यक्ष अमृत अर्यालको नेतृत्वमा सो जग्गा कब्जा गरिएको हो। तर, जग्गा कब्जा गरेको एक महिनाभन्दा बढी भइसक्दा पनि कांग्रेस कार्यकर्ताले सो जग्गा आफ्नो नाममा पार्न भने सकेका छैनन्।  झन्डै पाँच करोड मूल्यमा बिराट आवासीय कम्पनीले ५० लाख बैनासमेत दिइसकेको  छ। कम्पनीले जग्गाका लागि आफूहरूले लेखापढी गरी बैनासमेत दिइसकेकाले अब सम्पत्ति आफूहरूको भइसकेको र कसैले कब्जा गरेकै भरमा आफूहरूले जग्गा बेच्न नदिने अडान लिएको छ। क्रेताहरूले कांग्रेस कार्यकर्ताले नै सो जग्गा किन्ने भए आफूहरूमार्फत किन्नुपर्ने बताएका छन्।
मामिला सल्टाउन बिपीपुत्रहरूले पहल थालिरहेको बताइए पनि अहिलेसम्म विवाद समाधान भएको छैन। बिपी संग्रहालय बनाउन उक्त जग्गाको मोलबापतको मूल्य बिपीपुत्रहरूलाई दिन मोरंगे कांग्रेसहरुले रकम संकलनका लागि डाक बढाबढ गरे पनि दाताहरू नपाएपछि रकम जुटाउन नसकेको हो। र, दाताहरू नजुटेपछि अब केही कांगे्रसी नेताले कमिसन लिएर कब्जा गरेको जमिन फुकुवा गरिदिने तयारी गरेको भनिएको छ।
हुन त कोइराला निवास अगाडिको जग्गा बिक्री भएको यो पहिलोपटक भने होइन। बिपी र गिरिजाप्रसादका बाबु कृष्णप्रसादले आर्जेको उक्त क्षेत्रमा रहेका केही बिघा जग्गा अंश भाग लागी बिक्री भइसकेको छ। अब कोइरालानिवास भनिएको पुरानो घर, बिपीपुत्र र नोना र गिरिजाको नाममा रहेको साढे आठ कठ्ठा जनही अंश लागेको जग्गा मात्र बिक्री हुन बाँकी छ। त्योमध्ये बिपीका नाममा रहेको जग्गा बिक्री गरेपछि उत्पन्न विवाद कायमै छ।
बिपीपुत्र शशांकले कोइराला निवासलाई ऐतिहासिक संग्रहालय बनाउने भनी पहिले पनि चर्चा चलेको हो। यसका लागि गिरिजाप्रसाद प्रम रहेका बेला नै पहल थाल्ने समाचार बाहिर आएको थियो। तर, त्यसतर्फ कुनै पहल भएको बाहिर आएन। तर, तिनै बिपीपुत्रहरूले एक्कासी संग्रहालय बनाउने भनिएको जग्गा बिक्री गर्नुले कोइराला परिवारभित्र आन्तरिक कलह रहेछ भनेर त प्रस्ट बुझिन्छ नै, कतै कांग्रेसी कार्यकर्ताबाट रकम संकलन गरेर साप पनि मार्ने र लौरो पनि भाँचिन नदिने योजना पूरा नभएपछि झण्डा गाड्नेहरुलाई नयाँ संकट उत्पन्न भएको त होइन भन्ने पनि एकथरि बिराटनगरबासीको चर्चा छ।

सुजाताको कोठामै सात लाख स्वाहा

काठमाडौं। कांग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाको उपचारका लागि सिंगापुर पुगेकी उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्री सुजाता कोइरालाले होटलको अति विशिष्ट कोठा सुइटमा बसेर अहिलेसम्मकै प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको रेकर्ड ब्रेक गरेकी छन्। अर्थ मन्त्रालयले स्वीकृत नगर्दै परराष्ट्र मन्त्रालयको पैसा बोकेर उडेकी उनले सिंगापुरको आलिसान होटलमा आफू बसेको दैनिक खर्च मात्र एक लाख ६ हजार नौ सय ८० रुपैयाँ अर्थात् दुई हजार सिंगापुर डलर तिरिरहेकी छन्।
सुजाताले होटलको कोठा सात दिनका लागि बुकिङ गरेकी छन्। उनी एक्लैको सात दिनको होटल खर्च साढे सात लाखभन्दा बढ्ता पर्न आउँछ। दैनिक दुई हजार सिंगापुर डलरलाई अमेरिकी डलरमा बदल्दा एक हजार चार सय ४३ हुन आउँछ। नेपालका मन्त्री एवं प्रधानमन्त्रीले विदेशभ्रमणमा जाँदा होटलबापत दिनको दुई सय ५० डलरभन्दा बढी खर्च गर्न पाउँदैनन्। प्रधानमन्त्रीले भने क्याबिनेटको निर्णयअनुसार अलि बढी खर्च गर्न पाउने र प्रधानमन्त्री न्युयोर्क जाँदा सुरक्षाको दृष्टिले बढी खर्च भए पनि दैनिक पाँच सय डलरभन्दा बढी पर्न आउँदैन। तर, सुजाताले भने अहिलेसम्मकै प्रचलनलाई ब्रेक गरेेर प्रमको भन्दा झन्डै तेब्बर खर्च गरेकी छन्। जानकारीअनुसार सुजाताले कोइरालाको उपचारार्थ सरकारसित एक करोड ३७ लाख १७ हजार रुपैयाँ मागदाबी गरेकी छन्। सरकारले कोइरालाको सम्पूर्ण उपचारखर्च व्यहोर्ने भने पनि अर्थ मन्त्रालयले रकम तत्काल निकासा नगरेको अवस्थामा उनले परराष्ट्रबाट पेस्की निकालेकी छन्। पूर्वप्रधानमन्त्री कोइरालाको उपचारखर्च बिलबमोजिम सरकारले निकासा गरे पनि नियमविपरीत सुजाताको व्यक्तिगत खर्च सरकारले निकासा गर्छ वा उनीबाट व्यक्तिगत रूपमै भराउँछ भन्ने कुराचाहिँ हेर्न बाँकी नै छ। यसअघि अर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डे टर्की गएका वेला दैनिक होटलखर्च दुई सय ८० तिरेका थिए। तर, नियमबमोजिम दुई सय ५० डलर मात्रै सरकारी कोषबाट पाउने भएपछि उनले बाँकी ३० डलर गोजीबाट हाल्नुपरेको थियो।
कांग्रेस सभापति कोइरालालाई लान सिंगापुरबाट झिकाइएको एयर एम्बुलेन्सको भाडा मात्र एक लाख ३७ हजार सिंगापुर डलर अर्थात् ७३ लाख २८ हजार एक सय ३० रुपैयाँ तिरिएको छ। शनिबार बिहानको राति नै एयरबस काठमाडौं विमानस्थलमा आइपुगेको र त्यहाँ केही घन्टा ल्यान्डिङ गर्नुपरेकाले थप तीन लाख २५ हजार रुपैयाँ सरकारले ल्यान्डिङ चार्ज बुझाउनुपरेको छ। कोइरालाको भर्नाशुल्क मात्रै अस्पतालले ३० हजार सिंगापुर डलर लिएको छ। प्रतिसिंगापुर डलरको ५३ रुपैयाँ ४९ पैसाले हिसाब गर्दा यो रकम १६ लाख चार हजार सात सय नेपाली रुपैयाँ हुन्छ।
काठमाडौंको मण्डिखाटारस्थित ठूलो कम्पाउन्डमा रहेको आलिशान महल सुजाता कोइरालाको आफ्नै हो। तर, उनले उक्त घर व्यापारी विनोद चैनवालाको नाममा राखेकी छन्। सुजाताले सिंगापुर जाँदा तिनै चैनवालालाई पनि साथमा लगेकी छन्। उसो त महंगो होटलमा सरकारी खर्चमा बसे पनि सुजाताका बंगालीमूलका ज्वाईं र छोरीले सिंगापुरमा फ्ल्याट किनेका छन्। विगतमा ऐश्वर्यले स्वीट्जरल्यान्डमा पम्फादेवीका नाममा खाता खोलेको चर्चा चलेझैं सुजाताको पनि सिंगापुरमा बैंक खाता रहेको छ।
कांग्रेस नेता कोइरालाको उपचारका लागि बन्दोबस्ती मिलाउन शुक्रबार नै भतिज एवं कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य शेखर कोइराला र स्वकीय सचिव शेखर थापा सिंगापुर उडेका थिए। उनीहरूको आतेजाते भाडा र त्यहाँ रहँदाको खर्च पनि 'उपचारखर्च' अन्तर्गत समावेश गरेर राज्यले नै व्यहोर्ने हो वा कोइराला परिवारले व्यक्तिगत रूपमा व्यहोर्ने हुन् भन्ने पनि स्पष्ट छैन। सरकारले कोइरालाको सम्पूर्ण खर्च राज्यले बहन गर्ने र उपचारमा कुनै कमी हुन नदिने बताइरहेका वेला सुजाताले डेढ/दुई करोड सहजै राज्यकोषबाट खर्च गराउने छाँट देखाएकी छन्। आफ्ना मान्छेको जीवनरक्षाका लागि राष्ट्रको ढिकुटी जति रित्याउनुपरे पनि पछि नपर्ने नेताहरूले सिंगापुरको जस्तै अस्पताल आफ्नै देशमा कहिले बनाउने होलान्? हुन त यसअघि नेपालाई सिंगापुरजस्तै बनाउने भाषणचाहिँ सोही कांग्रेस पार्टीकै नेताहरूले गर्दै आएका हुन्। 

सिडिओको गिद्धे नजर मन्त्रीकॊ संवेदनशील अंगमा ?

आम्मै के सुन्न परेको होला ? सिडिओलाई गालामा चड्काएपछि राज्यमन्त्री करिना वेगमलाई कारवाहि हौला भन्ने लागेको थियो । तर उल्टै मन्त्रीबाट सिडिओले नराम्रो आरोप खेपेका छन् । आफ्नो संवेदनशील अंग छन खोजेकोले पसा्रका सिडिओलाई चड्काईदिएकौ राज्यमन्त्रीको भनाई छ । मन्त्री बाठी भएकि हन् कि ? सिडिओलाई अझै निरिह बनाउन खोजिएको हो ?

कृषि तथा सहकारी राज्यमन्त्री करिमा वेगमले पसा्र जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दुर्गाप्रसाद भण्डारीलाई कार्यालय परिसरमै गएर पाच पाच थप्पड हानिन् । सिडियो भण्डारी निरिह बने । उनको गल्ती रहेछ मन्त्रीलाई राम्रो स्वागत गर्न नसक्नु र सिमरा एअरपोर्टबाट वीरगंजसम्म आउदा नया गाडी उपलव्ध गराउन नसक्नु । मन्त्री वेगमले सिडियोलाई पिट्नुको कारण पनि यहि भएको जनाएकि थिइन् । तर नेपालका मन्त्री न परे आफ्ना कुरा फेरिरहन्छन् । उनले यतिबेला सिडियोलाई पिट्नुको कारण फेरेकि छन् । सिडिओलाई पिटेपछि उनलाई कारवाही गर्ने माग उठिरहेका बेला। सिडियोले नै आफ्नो संवेदनशील अंंगमा गिद्धे नजर लगाएपछि झापट हानेको दावी पो गर्न थालेकि छन् मन्त्रीले त । यसको आशय करणीको महल अनसार ती निरिह सिडियोलाई कारवाही गर्नुपर्ने माग।पो मन्त्रीको छ । अब नेपालको कानुन दैवले जानुन् भनेर्झै वकिलहरुलै कानुन घुमाएर चोरलाई साधु र साधुलाई चोर बनाउन त सकिहाल्छन् । तैपनि सिडियोका अंगरक्षकले मन्त्रीको विरुद्धमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय पसा्रमा सार्वजनिक मद्धा दायर गरेका छन् । निजामति कर्मचारीहरु पनि मन्त्रीलाई कारवाहि गर्नपर्ने भन्दै सडकमा ओर्लिएका छन् । मन्त्री न परिन् । उनलाई कारवाहि गर्ने आट कसको पसा्र प्रहरीले काठमाडौं प्रहरी कार्यालयलाई मन्त्रीलाई पक्रन पर्यो भनेर चिठी पठाएको छ । तर मन्त्री भने सिमराबाट प्लेनमा चढैर काठमाडौंमा झण्डावाल गाडीमा घमिरहेकि छन् । प्रहरीले पक्रन सकेको छैन ।
मन्त्री बन्न नपाए पार्टी अध्यक्ष बिजयकुमार गच्छदारको घरमा पासो लगाएर मर्ने धम्की दिएर पछिल्लो पटक चर्चामा आएकी बेगमलाई वीरगन्जमा रंगीला नेतृ भनेर चिन्ने गरिन्छ । मन्त्रीको पिटाइ खाने यी भँडारी सीडियो पनि कमका मान्छे चाँहि होइनन् रे . उनले पनि सिन्धुलीमा सीडियो भएका बेला धेरै महिलालाई यौन शोषण गरैको जनआस्थाका पत्रकार अरुण बरालले आफ्नो फेसबक स्टाटसमार्फत जानकारी दिएका छन् । पछि एउटी महिलाले घटना उजागर गरिदिएपछि ती भण्डारी सिडिओ पनि जिल्ला छाडेर भागेको उनको भनाई छ ।
जे होस् सरसर्ती हैर्दा सिडिओलाई मन्त्री जस्तो मान्छेले जस्तो विराम गरेपनि कुटि हाल्न चाहि नहुने हो है । सिडिओले गल्ती नै गरेको भए कानुनी बाटो थप्रै छ उनलाई कारवाहि गर्न । हैन र यसअघि एकजना स्थानिय विकास अधिकारीलाई मन्त्री मातृका यादवले शौचालयमै थुनेर कारवाहि गरेका थिए । मातृकालाई केहि भएन त्यतिखेर । यसैले मन्त्री र नेता भएपछि नेपालमा जसलाई जे गरेपनि हुन्छ भन्ने भाडराज चलिरहेको छ ।
तैपनि नैतिक रुपमा राजिनामा गर्न लगाउने प्रयास फोरम लोकतान्त्रिकले थालेको रैछ । फोरमले यस विषयमा छानवीन समिति बनाउदैछ । यो सराहनीय पनि छ । मानवअधिकारवादीहरुले पनि यो विषयमा चिन्ता जाहेर गरेका छन् । प्रहरीले पक्राउ पुर्जी जारि गरिसकेपछि पनि उच्च सरकारी अधिकारी भन्दै उनलाई पक्राउ गर्न नमिल्ने बहस पनि चलेको छ । उनलाई पक्रन र मुद्धा दर्ता गर्न पनि व्यवस्थापिका संसदको सदस्य भएको नाताले सभामुखको र कार्यपालिका सदस्य भएको नाताले प्रधानमन्त्रीको आदेश चाहिने कानन रैछ नेपालमा । तर यो सरकार वादि हुने फोजदारी मुद्धा हो भनेर एकथरि कानुन व्यवसायीले व्याख्या गरेका छन् । नेपालको अन्तरिम संविधानको धारा ७७ को उपधारा ५ बमोजिम संविधान सभाको कुनैपनि सदस्यलाई संविधान सभाको कार्यकालभित्र पक्राउ गर्न नमिल्ने तर फौजदारी अभियोगमा कुनै सदस्यलाई पक्राउ गर्न यस उपधाराले कुनै वाधा व्यवधान नगर्ने उल्लेख छ ।
तर करिमा वेगमलाई पक्रन चाहि गाह्रै छ है । पक्राउ गरेर कारवाहि चलायो भने पनि माधव नेपाल आफै अप्ठ्यारोमा पर्नेवाला निश्चित छ । किनभनै ती मन्त्रीमा राजनीतिक विचार पनि छैन ।
३३ वरषकी करिमा बेगम पसा्र क्षत्र नं। १ बाट निर्वाचित भएकी हुन् । मधेसी जनअधिकार फोरमबाट उनले प्रत्यक्षमा चुनाव जितेकी हुन् । २०६१ सालमा नेपाल सदभावना पार्टीबाट राजनीतिक जीवन प्रारम्भ गरेकी थिइन् उनले । तर राजनीतिक सकि्रयता भने २०६२ सालदेखि शुरु भएको हो । यसबीच उनी पाँच पटक पक्राउ परिसकेकि रैछन् । सदभावना पार्टी महिला माचका वीरगाज नगर अध्यक्ष रहिसकेकी बेगम मधेसी जन अधिकार फोरमका केन्न्द्रीय उपाध्यक्ष हुन् । भारतबाट माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन गरेकी बेगमका ३ छोरा १ छोरा छन् । आफ्नो यौनतृष्ण मेट्नका लागि कैटा फेर्दै हिड्ने आदत छ रे उनको । उनको व्यक्तित्व भनेको यत्ति हो । सरकारले कारवाहि गरेर आफ्नो मन्त्री पद फुस्कने वित्तिकै उनी अर्कै राजनीतिक पार्टीमा पौइला जान बेर मान्दिनन् । उपेन्द्र यादवको फोरममा जान सक्छिन् उनी । यसपछि माधव नेपालको सत्ता समिकरण पनि अप्ठ्यारोमा पर्न सक्छ । यसैले मन्त्रीलाई कारवाहि गर्ने आट कसको होला र खै ? उनले गृहमन्त्रालय मातहतको सिडियोलाई थप्पड हानेर गृहमन्त्रीलाई पनि चुनौति दिईरहेकि छन् । यो थप्पड एमालेका गृहमन्त्री भीम रावलका लागि पनि हो ।
यसैले हे माधव नेपाल । तिम्रा लागि सिडियो ठुलो कि सिडिओ पिट्ने मन्त्री ठुलो हो कि मन्त्रीलाई कारवाही गर । कि सिडिओलाई । त्यसै भनेका रैनछन् तिमीलाई माओवादीले कठपुतली ।
मन्त्री र सिडिओको यस घटनाका सम्बन्धमा फरक फरक भनाई छन् । नयाँ पत्रिका दैनिकमा आएको समाचार अनसार लौ हेर्नस् राज्यमन्त्री वैगम र सिडियोसाबको भनाई । 

मैले दुई चड्कन हानेँ : राज्यमन्त्री करिमा बेगम

यो सिडिओ आएदेखि नै पर्साका जनताले चयनको सास फेर्न पाएका छैनन् । हत्या, हिंसा र अपहरणका घटना दिन दुईगुना रात चौगुना बढेका छन् । एक महिनामै चारवटा जघन्य घटना भए, अझ कतिपय घटनामा त प्रहरी-प्रशासनकै मान्छे पनि संलग्न भएको देखियो ।

म राज्यमन्त्री भएपछि धेरै जिल्ला गएँ, मन्त्री आउने थाहा पाएपछि सिडिओ फूलमाला लिएर 'एअरपोर्ट' आउँछन् । अरू मन्त्रीका पनि यस्तै अनुभव सुनेकी छु । तर, आफ्नै गृहजिल्लाको सिडिओ मात्तिएको पर्‍यो । एकपटक पनि एअरपोर्ट आएन, जनतालाई हैरान पार्‍यो, मलाई अपमान गर्‍यो ।

'एअरपोर्ट' मा स्वागत गर्न आएन । ठीकै छ भनेर मैले उसलाई पटक-पटक फोन गरेँ । जतिपटक म जिल्ला आएँ, उतिपटक फोन गरेँ । म गृहजिल्ला आएकी छु, भेट्न आउनोस् भनेर बोलाएँ । तर, उसले कहिले विराटनगर छु, कहिले काठमाडौं छु भनेर जवाफ दियो ।

जिल्लामा शान्ति छैन, मन्त्री आउँदा पनि सिडिओले 'रेस्पोन्स' गर्दैन । यस्तो के सिडिओ राखेको होला भनेर म आफैँ आश्चर्यमा थिएँ । केही दिनअघि प्रधानमन्त्रीले मन्त्री, राज्यमन्त्री र सहायक मन्त्रीको बैठक डाक्नुभएको थियो । मैले गृहमन्त्रीलाई भनेँ, 'पर्सामा त्यस्तो के सिडिओ राख्नुभएको हो ? त्यसले त न जनताको मान गर्छ न मन्त्रीको ?' मेरो कुरा सुनेर गृहमन्त्रीले भन्नुभएको थियो, 'ठीक छ, म त्यसलाई कारबाही गर्छु ।'

गृहमन्त्रीले कारबाही गर्छु भन्नुभएको थियो, तर कारबाही भएको छैन । कारबाही होला भन्ने आशा थियो । यहीबीच मंगलबार गरिब तथा जहेनदार विद्यार्थीका लागि एउटा कार्यक्रम आयोजना भयो । प्रमुख अतिथिका रूपमा मलाई बोलाइयो, आफ्नै जिल्लामा हुने सामाजिक कामको उद्घाटन गर्ने अवसर मैले चुकाउने कुरै भएन ।

बिहान नौ बजे विमानस्थल पुगेकी थिएँ, तर गुण एअरको विमान १५ मिनेट 'डिले' भयो । सबा नौ बजे जहाज उड्यो । १० बजे विराटनगर पुगियो । विमानस्थलमा मेरा कार्यकर्ता थिए, तर सिअिडो थिएनन्, उनी आउलान् भन्ने आशा पनि थिएन यसपालि ।

म सरासर आफ्नै घर गएँ । घर पुगेर सिडिओलाई फोन गरेँ । मलाई कार्यक्रममा जानु थियो । मन्त्री आउँदा गाडी त जिल्ला-प्रमुखले नै मिलाउने हो । मैले त्यही आशा गरेँ । तर, फोन गर्दा सिडिओले अन्टसन्ट कुरा गरे । अन्तिममा एउटा गाडी पठाइदिए । तर, त्यो गाडी यति थोत्रो रहेछ कि चढ्दा मन्त्रीकै बेइज्जत हुने, देशकै बेइज्जत हुने ।

थोत्रो गाडी देखेर मैले सिडिओलाई फोन गरेँ । 'तपाईं कहाँ हुनुहुन्छ ?' मेरो प्रश्न थियो । 'म त बाहिर छु,' उनले जवाफ दिए । 'तपाईं बाहिरै भए पनि ठीकै छ, तर म तपाईंको कार्यालय आउँदै छु' यति भनेर म जिल्ला प्रशासन कार्यालय गएँ ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय परिसरमा एकजना उभिएका थिए । मैले उनलाई सोधेँ, 'सिडिओ खोइ ?' मैले जसलाई सोधेँ सिडिओ उनै रहेछन् । उनी नम्र थिएनन् । मै हुँ सिडिओ, किन खोज्नुभयो भन्दै ठाड्ठाडो कुरा गर्न थाले ।

वादविवाद हुँदै हामी उनको कार्यकक्षमा गयौँ । 'तपाईंले मन्त्रीलाई गर्ने व्यवहार यही हो ?' मैले प्रश्न गरिरहेँ । तर, उनी मन्त्रीसन्त्री यस्तै हुन् भन्दै मुखमुखै लागिरहे । मेरो प्रश्नको जवाफ दिएनन्, उल्टै थर्काउन खोजे ।

उनले मलाई पटक-पटक आँखा देखाए । मैले आँखा नदेखाउनोस् भनेर चेतावनी दिएँ । उनले पटक-पटक औँला ठड्याए । मैले औँला नठड्याउनोस् भनेर चेतावनी दिएँ । मैले चार-पाँचपटक चेतावनी दिँदा पनि उनले टेरेनन् । मुख-मुखमा औँला ल्याए । मैले त्यसपछि आफूलाई थाम्न सकिनँ, औँला च्याप्प समातेर निमोठिदिएँ, झपाझप दुई झापड चड्काइदिएँ ।

म आवेगमा थिएँ, दुई झापड हान्दा पनि मेरो रिस अझै मरेको थिएन । तर, मलाई मेरा कार्यकर्ताले समाते । छोडिदिनुहोस् भनेर सम्झाए, बाहिर ल्याए । नत्र अझै बबाल हुन्थ्यो ।

मैले गाडीका लागि हात उठाएँ, त्यो त एउटा मात्र कारण भयो । तर, मुख्य कारण त्यो होइन । खासमा त पर्साका जनता असुरक्षित छन्, सिडिओलाई मतलबै छैन । जनताको कुरा सिडिओ सुन्दैनन् । मन्त्रीको पनि सुनेनन् । त्यसैले चड्कन खाए ।

आफ्ना हाकिम कुटिएको भनेर कर्मचारीले आन्दोलन गर्ने भनेका छन् । म त जनप्रतिनिधि, जनताका तर्फबाटै सिडिओ कुटेकी हुँ । माफी माग्ने कुरै छैन । परेको बेहोर्छु ।

यस घटनापछि प्रधानमन्त्री, गृहमन्त्रीसँग कुरा भएको छैन । हाम्रो पार्टीका अध्यक्ष तथा उपप्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदारले फोन गर्नुभएको थियो । के गर्नुभयो तपाईंले यस्तो भनेर रिसाउनुभयो । उहाँ मेरो अध्यक्ष, डाँट्नु (झपार्नु) भयो । त्यो ठीकै छ । तर, कर्मचारीको दबाबमा म माफी माग्दिनँ । मैले जे गरेँ, ठीक गरँ ।

कारबाही नभएसम्म आन्दोलन हुन्छः सिडिओ

करिमा बेगम पर्साबाट सभासद् बन्नुभयो, मन्त्री पनि बन्नुभयो । सबै कुरा ठीकै थियो । तर, जतिपटक उहाँ जिल्ला आउनुहुन्छ, सिडिओ एअरपोर्टमै आओस् भन्ने उहाँलाई लाग्दोरहेछ । मन्त्री आएपछि सम्मान र सुरक्षा दिने हाम्रो काम हो । तर, एअरपोर्ट गएर चाकडी गर्ने काम हाम्रो होइन । करिमा मात्र होइन, जोसुकै मन्त्री आए पनि एअरपोर्ट गइएको छैन, जाने कुरै छैन ।

कृषिराज्यमन्त्री करिमा बेगम मंगलबार वीरगन्ज आउने कुरा थियो । त्यसका लागि मैले गाडी पठाइदिएको थिएँ । उहाँलाई रोजीको गाडी चाहिने सधैँ । तर, हामीसँग धेरै गाडी नै हुँदैनन् । एउटा जिल्लामा कति नै गाडी हुन्छन् र ?

उहाँलाई जहिले पनि जिविसको गाडी चाहिने । तर, यसपालि एलडिओ काठमाडौं जानुभएकाले जिविसको गाडी उतै छ । नारायणी सिँचाइको गाडी फिल्डमा गएको थियो । कृषि अनुसन्धानको गाडी खाली रहेछ । त्यो पनि चानचुने होइन, मित्सुबिसी गाडी हो । तर, त्यो गाडी देखेर उहाँलाई पारो चढेछ । सरकारले जिल्लालाई कति गाडी दिएको छ भन्ने नबुझेर मन्त्री रिसाउन मिल्छ ? जिल्ला प्रशासनको मातहतमा नभएका गाडी कहाँबाट खोजेर ल्याउने मैले ।

गाडी थोत्रो भयो भन्दै राज्यमन्त्रीले फोन गर्नुभयो । मैले हामीसँग त्यही गाडी छ, अरू त उपाय छैन भनेर जवाफ दिएँ । त्यसो भए म तपाईंको कार्यालयमै आउँछु, भेटेरै कुरा गरौँला भनेर फोन राखिदिनुभयो । मैले हुन्छ भनेँ ।

राज्यमन्त्री आउने भनेपछि म आफ्नो चेम्बरबाट निस्किएर कार्यालयको प्रांगणमा गएँ । कार्यकर्ताको लावालस्करका साथ उहाँ आउनुभयो । मैले उहाँलाई बाहिरै स्वागत गरेँ । भित्र जाऊँ भनेर कार्यकक्षमा लगेँ ।

मलाई हेप्ने, मन्त्रीलाई हेप्ने, तिमी को हौ भन्दै उहाँले झम्टिनुभयो । मुलुकको एउटा मन्त्री, दसौँ हजार विवेकशील जनताको मत पाएर निर्वाचित जनप्रतिनिधि गुन्डागर्दीमा उत्रनुहोला भनेर सोचेको पनि थिइनँ । तर, उहाँले मलाई झापडमाथि झापड हान्नुभयो । मेरो चस्मा फुट्यो, चस्माले आँखाको किनारमा चोट पनि लाग्यो ।

पछि-पछि कार्यकर्ता थिए । तिनैका बलमा राज्यमन्त्रीले कार्यालयमै सिडिओमाथि आक्रमण गर्नुभयो । तर, राज्यमन्त्रीभन्दा कार्यकर्ता विवेकी रहेछन् । उनीहरूले तपाईंले यस्तो गर्न सुहाउँदैन भन्दै सम्हालेर उहाँलाई बाहिर लगे । अचम्म लाग्यो, कार्यकर्ताको जति पनि विवेक छैन देशकी मन्त्रीको ।

कार्यकर्ताले नरोकेका भए राज्यमन्त्रीको ताण्डव अझ बढ्ने थियो । म पनि संयमित भएँ । आफ्नै कार्यकक्षमा हातपात हुँदा पनि मैले हात फर्काइनँ । हात नफर्काएकामा मलाई पछुतो छैन । मैले आफ्नो धर्म पूरा गरेँ ।

ममाथि कुटपिट हुँदा पत्रकार साथीहरू पनि हुनुहुन्थ्यो । उहाँहरू पनि आश्चर्यमा पर्नुभयो । मैले पत्रकारहरूसँग कुरा गरेँ । तर, त्यसभन्दा ठुल्ठूलो स्वरमा उहाँले गफ दिनुभयो ।

पहिले गाडी राम्रो भएन भनेर ममाथि आक्रमण गर्नुभयो । निहुँ त्यही मात्र हो । हामीसँग योभन्दा राम्रो गाडी छैन भनेर मैले राम्रोसँग भन्न पनि पाइनँ । तर, आफ्नो गल्ती ढाकछोप गर्न पर्साका जनता असुरक्षित छन्, त्यसैले सिडिओलाई हातपात गरेँ पनि भन्नुभएछ । म यहाँ आएको नौ महिनामा शान्ति-सुरक्षा सुधि्रएको छ, त्यो सबैलाई थाहा छ । मेरो कमजोरी भएको छ भने पनि नियमसंगत कारबाही भए सहन तयार छु । तर, मन्त्री नै आएर सिडिओमाथि हातपात गर्छन् भने यसको चिन्ता मैले मात्र गरेर पुग्दैन, सारा कर्मचारी, जनता र नेपाल सरकारले गर्नुपर्छ ।

ममाथि कार्यकक्षमै हातपात भएपछि मैले गृहमन्त्रीज्यूलाई सम्पर्क गरेँ । उहाँले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्नुभएको छ । यस विषयलाई मन्त्रिपरिषद्मा लगेर छलफल गराउँछु भन्नुभएको छ । गृहमन्त्रीज्यूको भनाइमा म आशावादी छु । तर, राज्यमन्त्री करिमा बेगमलाई कारबाही नभएसम्म कर्मचारी काममा नर्फकने अडानमा छन् । हुन पनि सिडिओ नै असुरक्षित छन् भने कर्मचारी सुरक्षित कसरी होलान् । आफ्नो सुरक्षाका लागि कर्मचारीको आन्दोलन स्वाभाविक हो ।

सिडियो प्रकरणको भिडियो

मन्त्रीले सीडीओलाई भकुरिन् (Nepali News Nov 11 2009)
by CanadaNepal

पत्रकार सच्चिने कि नेता

माओवादी उपाध्यक्ष डा बाबुराम भट्टराईले आफ्ना विरुद्ध लेख लेखेको भन्दै तरुण साप्ताहिकलाई तीन महिनापछि मुद्दा हालेका छन् । तरुणको गत साउन २६ को अंकमा प्रकाशित प्रसाईको 'देशद्रोहीका विरूद्धमा खाँडो जगाऔं'  शीर्षक लेखमा माओवादी नेता भट्टराईले भारतीय चाहना पूरा गर्न लागिपरेका भन्नै आशयको लेख छापिएको रैछ । भट्टराईलै मुद्दा दिएपछि गाली बेइज्जती मुद्दामा काठमाडौं जिल्ला अदालतले विपक्षीका नाममा म्याद जारी गरेको छ । अदालतले पत्रिकाका प्रकाशक/सम्पादक परशु घिमिरे, सहसम्पादक विन्दुकान्त घिमिरे, लेखक दीर्घराज प्रसाई र प्रबन्ध निर्देशक सीबी खड्कालाई अदालतमा उपस्थित हुन आदेश पनि दिएको छ ।

नागरिक दैनिकले जनाए बमोजिम आफूले बोल्दै नबोलेको वाक्य आफूसँग जोडी लेखिएकाले इज्जत, मानमर्यादा र सार्वजनिक जीवनमा प्रत्यक्ष असर परेको र ख्यातिमा अपूरणीय क्षति पुर्‍याउने योजनाले लेख प्रकाशित गरेको मुद्दामा उल्लेख छ। उनले गाली बेइज्जती ऐन ०१६ बमोजिम हदैसम्मको कारबाही माग गरेका छन्। उनले उक्त पत्रिका छाप्ने अन्नपूर्ण प्रेस तथा बिक्रीवितरण गर्ने तरूण प्रकाशन प्रालिलाई दफा ६ बमोजिम कारबाही माग गरेका छन्। 

उक्त ऐनको दफा ५ बमोजिम गाली बेइज्जती गरेको ठहरे ५ हजार रुपैयाँ जरिवाना र दुई वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्छ। यस्तै, दफा ६ मा यस्ता सामग्री प्रकाशित भएको पत्रिका जानिजानी बिक्रीवितरण गर्नेलाई एक सय रुपैयाँसम्म जरिवाना र ६ महिनासम्म कैद सजाय हुनसक्छ। 
राष्ट्रिय अखण्डता, स्वाधीनताप्रति आफ्नो योगदानलाई निस्तेज बनाउन जानिजानी त्यस्तो लेख छापेकाले आफूलाई अधिकतम क्षतिपूर्ति भराउन पनि उनले अदालतसमक्ष माग गरेका छन्।
तरुण साप्ताहिक कांग्रेस निकटको पत्रिका भएको कारणले पनि भट्टराईको उछितो काडेको होला । भट्टराईको आरोप सहि वा गलत के हो ? त्यो त अदालतले छिनोफाने गर्ला । तर नेपालका साप्ताहिक पत्रिकामा देखिएको विकॄतिलाई भट्टराईको यो कदमले केहि हच्काईदिएकौ चाहि अवश्य हो । मन नपरेको मान्छेलाई पत्रकारिताकौ माध्यमबाट तथानाम गाली गर्ने बार्गेिनंग गर्ने र समाचारलाई पैसासंग साट्नै केहि साप्ताहिक पत्रिका र पत्रकारले गर्दा नेपालको पत्रकारिता चाहि चौपट भएको अवश्य हो । जसले गर्दा नेपाली पत्रकारिता विश्वास गर्न लायक छैन ।
तर भट्टराई पनि चोखा चाहि छैनन् है अरुको मानमर्दन गर्न र गाली गर्ने सवालमा । उनीहरुले जनपक्षिय पत्रकारिता भन्दै मान्दै आएको जनादेश जनदिशा जस्ता पत्रिकाले आफ्ना राजनीतिक विरोधिलाई गर्ने गाली र भट्टराई आफैले अरु नेतालाई गर्ने गालीका विरुद्ध सबै अदालत गए भने चाहि के होला नि फेरि ?

तरुण साप्ताहिकले सजाय भोग्न पर्यो भने प्रेस स्वतन्त्रता भन्दै पत्रकार महासंघ सडकमा ओर्लन बेर लाग्दैन ऋषि धमलाको पक्षमा झैं । अरु बेला पत्रिकामा प्रकाशित समाचार र विचारलाई त्यति महत्व दिनै चलन न नेताले गर्थे न जनताले । विदेशमा त पत्रिकामा प्रकाशित समाचार र विचारको आधारमा जनताले जानकारी पाउने चलन छ । तर नेताले जे बोल्छन् पत्रिकाले उल्टो लेख्छन् । पत्रिकाले जे लेख्छन् नेताले उल्टो बोलिदिन्छन् । अस्ति भर्खर नया पत्रिकामा एमाले उपाध्यक्ष अशोक राईको भनाईलाई आधार बनाएर एउटा समाचार छापियो कांग्रेसले संविधान सभा विघटन गर्ने प्रस्ताव ल्याएकौ भनेर । तर भोलिपल्टै अशोक राईको खण्डन आयो नागरिक दैनिकमा मैले यसो भनेकै छैन भनेर । पत्रिका नै गलत हो कि नेताको बोलि गलत हो हिम्मत भए एमाले उपाध्यक्ष अशोक राईले पनि नया पत्रिकालाई मुद्धा हाले हुन्थ्यो नि । तर डाक्टरसाहेबले चाहि तरुण साप्ताहिकलाई मुद्धा हालेर देखाईदिएका छन् । अब चाहि पत्रकारको कलम समाचार र विचार लेख्ने बेलामा एकैछिन भएपनि घोरिन्छ कि ? 

पारस तिन वटा हेलिकप्टरबाट सहयोगिहरुसहित जोमसोम

चीन विरोधी नयाँ रणनीति निर्माण गर्ने योजनामा रहेका दलाई लामाका दूतसँग पूर्व युबराज पारस शाहको संकास्पद सम्बन्ध रहेको खुलासा भएको छ। हिजो दलाई लामाका विशेष दूतसँग जोमसोम गएर त्यहाँ झण्डै डेड घण्टासम्म शाहले गोप्य छलफल गर्नुभएको छ। 

जोमसोमको माउन्ट रिसोर्टमा डेढ घण्टा गोप्य बैठक गरेका पारस साह र दलाई लामाका प्रतिनिधिबीच भेटघाट भइरहँदा रिसोर्टमा सेना र प्रहरीलाई पनि प्रवेश दिइएको थिएन। 

दलाइ लामाका लडाकू दस्ताले रिसोर्ट वरपर घेरा हालेर सुरक्षा दिएको थियो भने प्रहरी र सेनालाई पनि प्रवेश नदिइएको जनाइएको छ। 

पारस फिस्टेल एयरबाट जोमसोम पुगेका थिए । पारस तिन वटा हेलिकप्टरबाट सहयोगिहरुसहित जोमसोम पुगेका थिए । फिस्टेल एयरको तीनवटा हेलीकोप्टरमध्ये पूर्व युवराज ९ एन एआईडब्लुमा थिए भने ग्यास्टोसहित अन्य भने दुईवटा हेलीकाप्टरमा रहेको बताइएको छ ।साँझ आठबजे फिस्टेल एयरका ९ एन एआईके ९ एन एआईडब्लु र ९ एन एआइआइ गरि तिनवटा हेलीकोप्टरमा दलबलसहित मुस्ताङ पुगेको हो । 

ग्यात्सोसंग मुस्ताङ् पुगेका १७ जनाको टोलीमध्ये ८ जना तिव्वती अनुहारका भएको र अन्य केही पूर्व युवराज पारसका साथीहरु रहेको जनाईएको छ ।

जिरे खुर्सानी

अम्बानी दाजुभाइले ५० करोडको मुद्दाका लागि १२ अर्ब भारु सके

नयाँदिल्ली कात्तिक २४(एजेन्सी) कर्पोरेट विवाद कति महँगो हुन्छ भन्ने उदाहरण अम्बानी दाजुभाइको ग्यास विवादले देखाएको छ। अनिल अम्बानी र मुकेश अम्बानी बीचको ग्यास विवादले दुवैले अहिलेसम्म १२ अर्ब भारु विवादमै खर्च गरेका छन्। 

तर यो दुबैको ग्यास विवादमा ५० करोडको मात्र नाफा/नोक्सानको सवाल छ। दुवै भाईले सर्वोच्च अदालतबाट ग्यास आफ्नो पक्षमा पार्न पैसा पानी सरह बगाइरहेका छन्। पछिल्लो चार वर्षमा रिलायन्स इन्डस्ट्रिज(आरआईएल) र आरएनआरएलले अदालती खर्चमा १२ अर्ब भारु सकिसकेका छन्। यो सर्वोच्च अदालतमा पुग्नु भन्दा अघिको खर्च हो।

सर्वोच्च अदालतमा आफ्नो मुद्धाको पैरबी गर्न दिग्गज अधिवक्ता नियुक्त गरेका छन्। अदालतमा आफ्नो पक्षमा पैरवीका लागि दुवै दाजुभाईले राम जेठमलानी, मुकुल रोहतगी र हश साल्वे रहेका छन्। साल्वे मुकेशको तर्फबाट पैरवी गर्दैछन्। जेठमलानी र रोहतगी अनिलको तर्फबाट बहस गर्दैछन्।

जेठमलानीले एउटा सामान्य मुद्दाको लागि २५ लाख भारु लिन्छन् भने प्रत्येक सुनुवाईको पाँच लाख छुटै लिन्छन्। मुकुलले प्रत्येक मुद्दाका लागि पाँच लाख लिन्छन्। यो मात्र होइन सर्वोच्चमा रिट दर्ताको लागि मात्र वकिलले एक लाख भन्दा बढी लिन्छन्।

यसमा लेखापढी, टाइपिङ, फोटोकपीमा लाखौ रुपियाँ खर्च हुन्छ। औसतमा दुई सय पेजको ४२ भोलुम भएको दस्तावेज टाइप र फोटोकपी गर्न १५ लाख भन्दा बढी खर्च हुन्छ। यस्तै सिनियर र जुनियर वकिलको लागि छुटै रकम दिनुपर्छ। यो सबै मिलाउँदा सर्बोच्चमा मात्र १ करोड २५ लाख भारु भन्दा बढी खर्च हुन्छ।

यो बाहेक सरकारी वकिलको शुल्क र दस्तावेजको खर्च अलग्गै हुन्छ।http://nagariknews.com/economy/consumer/6929-2009-11-10-12-11-41.html